Yüksek enflasyon Nebati’yi de yaktı

yuksek enflasyon nebatiyi de yakti V8PymQ5Z

basliksiz 2 16 9 1652406714

TL’nin kıymeti fikir Hazine, ‘enflasyon arttıkça artan’ faizle borçlanmaya başladı, borcun vadesi kısaldı, borçlanmanın devlete maliyeti iki katına çıktı.

Halkı geçim zahmetine düşüren yüksek enflasyon devletin borçlanma istikrarlarını de alt üst etti. Enflasyonun çift haneye çıktığı 2017 yılından bu yana devletin ‘enflasyon arttıkça artan’ faizlerle yaptığı borçlanma 3 kat birden yükseldi. Borçlanmanın vadesi kısalırken maliyeti değerlendi. Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin, “Yüksek faiz isteyenleri tokatladık” kelamlarının bilakis bilhassa son devirde Hazine’nin rantiyeye ödediği faiz katlanarak arttı.

BELİRSİZLİK ARTTI

Türkiye, 2001 krizinin akabinde döviz ve enflasyon riskinden etkilenmemek için sabit faizli, TL borçlanmaya tartı verdi. Bu sayede devletin faiz ödemeleri TL bazında dahi uzun mühlet dalgalanmadı. Fakat iktisatta kural dışına çıkılması ve belirsizliğin artmasıyla bu sistem aksiye döndü. Hazine, para bulabilmek için riski yüksek değişken faizli ve dövizle borçlanmayı artırmak zorunda kaldı. Bu riske bir de TÜFE’ye endeksli ve altına dayalı borçlanmalar eklendi.

YÜZDE 65’E FIRLADI

İç borçlanma adeta enflasyona endekslenince Hazine’nin faiz yükü katlanarak artmaya başladı. Doların denetim altına alındığı, enflasyonun düşeceği, her şeyin daha hoş olacağı söylenen bu yılın birinci 3 ayında Hazine’nin değişken faizli borçlanma oranı geçen yıla nazaran yüzde 53’ten yüzde 65’e çıktı. TÜFE arttıkça faizi de artan borçlanmanın hissesi yüzde 11.4’ten yüzde 28.8’e fırladı. Riske açık borçlanma yüzünden Hazine, enflasyon arttıkça rantiyeye daha çok para ödüyor.

basliksiz 1

Borcun vadesi de kısaldı

Geleceğe yönelik itimat azalınca borçlanmanın vadesi de kısaldı. Hazine 2017’de 71.2 ay, 2018’de 70.8 ay ortalama vade ile borçlanırken bu yılın birinci 3 aylık periyodunda iç borçlanmanın ortalama vadesi 54.3 aya geriledi. Tıpkı halde 2017’nin mart ayında 77.6 ay vadeli borçlanan Hazine geçen martta 60.5 ay vadeyle borçlanabildi.

Borçlanma maliyeti katlandı

Hazine’nin enflasyona, döviz kuruna ve altına endeksli riskli borçlanma usulüne geçmek zorunda kalması devletin borçlanma maliyetlerini inanılmaz artırdı. TÜFE, döviz ve altına endeksli borçlanmalar bir yana TL cinsi sabit faizli iç borçlanmanın maliyeti bile iki kattan fazla arttı. Yurt içinden aldığı TL borca Mart 2017’de yüzde 11.4, Mart 2021’de yüzde 15.4 faiz ödeyen Hazine, bu yılın birebir ayında yüzde 25.6 bileşik faiz ödemek zorunda kaldı.