Venedik Komisyonu’ndan Türkiye’deki yeni seçim kanunu ile ilgili rapor: Seçim tarafsızlığına zarar verebilir

venedik komisyonundan turkiyedeki yeni secim kanunu ile ilgili rapor secim tarafsizligina zarar verebilir Yam6rAiU

kapak 234544

Avrupa Kurulu Venedik Kurulu bugün yayınladığı raporunda, iktidarın seçim yasasında yaptığı değişikliklere ait görüşlere yer verildi. Kurul, milletvekili seçim barajının düşürülmesini memnuniyetle karşılarken kimi değişikliklerin kapsayıcı demokrasi ve seçim tarafsızlığına ziyan verebileceğini belirtti.

Raporda, yasanın seçim heyeti lider ve üyelerinin “en kıdemli hakimler” ortasından belirlenmesi zorunluluğunu kaldırması ile ilgili kararlarının, suralara atamayı siyasi baskıya daha açık hale getirebileceği değerlendirmesi yapıldı.

Rapora ait açıklamada şunlar kaydedildi:

  • Bazı olumlu konuların olmasına karşın, Türkiye’de milletvekili seçim sürecini değiştiren yasa; daha yeni ve küçük partilere mahzur oluşturabilir. Ortak görüş, seçim barajının yüzde 10’dan yüzde 7’ye düşürülmesi ve görme engelli seçmenlerin seçimlere iştirakinin kolaylaştırılması üzere atılan olumlu istikametteki adımları memnuniyetle karşılamaktadır.
  • Seçim barajının düşürülmesine rağmen, Türkiye Avrupa’daki en yüksek baraja sahip ülkeler ortasında bulunmaya devam ediyor. Finlandiya, İrlanda, Portekiz yahut İsviçre üzere ülkelerde seçimlerde oransal sistemi kullanan ülkelerde ya hiç yasal baraj uygulaması yoktur ya da Çek Cumhuriyeti, Almanya, Polonya yahut Romanya’daki üzere azamî yüzde 5 oranında bir baraj belirlenir. Venedik Kurulu’na nazaran doğal baraj uygulamasının tesiri kıymetli ve bu da küçük partilerin barajı geçseler dahi aldıkları takviyeyle orantılı olarak Meclis’te temsil edilmelerini zorlaştırıyor.
  • Bir partinin gelecek meclis seçimlerine katılabilmesi için ulusal, vilayet ve ilçe seviyesinde iki parti kongresinin gerçekleşmiş olmasını kaide koşmak, yeni partiler için ‘aşırı bir yük’ niteliğindedir. Venedik Komitesi ve AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi, Türk yetkililerini, küçük partilere özel olarak odaklanarak değiştirilmiş sandalye dağılımı metodunun uygulanmasının tesirlerini gözlemlemeye teşvik etmektedir.

Raporda, yasa ile seçim şuralarının oluşumunda yapılan değişikliğin sistemin öngörülebilirliğinin bozulmasına yol açabileceği ve konseyleri siyasi baskıya daha açık hale getirebileceği belirtildi.