Ümit Kıvanç, İmamoğlu’nun Karadeniz gezisini yazdı: Fotoğrafın bütünü

umit kivanc imamoglunun karadeniz gezisini yazdi fotografin butunu fZVa4zc8

1652177902763 imamoglu

Ümit Kıvanç*

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sözcüsü Murat Ongun, Karadeniz seyahatine olmadık tipleri götüren liderine yönelik birinci reaksiyonları karşılarken, “Biz fotoğrafın bütününe bakıyoruz,” ifadesini kullandı. Bunun üzerine köşeyazarınız sıfatıyla ve büsbütün sizlere hizmet niyetiyle ben de bakmak istedim. Lakin bizim orada internet yavaş, bu yüzden bakamadım. Kesim parça görebildim. Aslında bilgi akış suratı yetse de bakamayacakmışım, zira bütünü görmek için üyelik gerekiyordu ve cevapladığım birkaç sorudan sonra “üyelik için işlemciniz ve sisteminiz yetersiz” uyarısı aldım. O ortada görebildiğim kesimleri tanım etmeye çalışayım.

Fotoğrafın belirli başlı iki kesiminden birinde başkan-siyasetçi ve bütünü gören akıllı grup seçiliyor, öbür modülünde reaksiyon gösterenler ile nelere reaksiyon gösterdikleri yer alıyor. İndirilemeyen asıl büyük kesimdeyse Topal Osman.

Ekrem İmamoğlu’nun, Karadeniz seyahatine gazeteciler davet edip, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve propaganda grubunun uçak pozlarını hatırlatır fotoğraf paylaşması düşüncesizlik olduğu üzere, sonrasında grubunun ve kendisinin gösterdiği tutum da berbat ihtimallere işaret eden münasebetsizlik. Sahiden fotoğrafın bütününe bakmaksa sözcüsünün görmemizi istediğinden farklı görüntü sunuyor:

 Gazetecilik bakımından > Birincinin mesleksel sorun. Çok gazeteci ortasından birilerini ismen seçip yanında götürmek neyin nesidir? Bu türlü şeyleri lakin rejimin propagandacılarını kayırmayı, hakikat dürüst gazetecilik yapma çabasındakileri kenara ayırmayı siyaset edinmiş otoriter yöneticiler yapar. Siyasetçinin kendini izleyecek olanı seçmek üzere bir hakkı yoktur. Gazeteler ve haber kuruluşlarına davet gönderir, kimi göndereceklerine onlar karar verirler. Tahminen topluca seyahat edilecek aracınki dışında, masraflarını da kendileri karşılarlar. Bunlar fantazi değil, gazeteciliğin gazetecilik üzere yapılabilmesinin kaideleri.

Harcamalar > İkinci olarak, kelam konusu Karadeniz seyahatinin masraflarının –ki, VIP seyahatten, sürücülü lüks otomobillerden vs. kelam ediliyor– kimin tarafından karşılandığı sorusuna şimdi doyurucu karşılık almış değiliz (bu satırlar yazılırken). Şayet İBB karşıladıysa, düpedüz istismar. İstanbul Belediye Lideri metro görüşmesi için Almanya’ya giderse masrafı elbette belediyeden karşılanır, lakin İstanbul halkı kimsenin cumhurbaşkanı adaylığı kampanyasını finanse etmek zorunda değil. Belediye lideri, hala vazifedeyken seçim kampanyası yürütecekse belediye imkânlarını kullanamaz. Kullanırsa AKP olur.

Tercihler > Üçüncü olarak, İmamoğlu’nun yanında götüreceği gazeteci kümesinin bileşimine gelelim. Belediyenin sözcüsü Ongun, seçimlerinin rastgele olmadığını, epey huzursuzluğa yol açan tercihlerinden kuşku duymadıklarını açıklıkla söyledi. O halde, “şu niçin var, bu niçin var?”dan evvel, birçok yayın kuruluşundan kimseyi neden davet etmediklerini sormalıyız. Tercihi tartışırken, seçilenler kadar seçilmeyenleri dikkate almalıyız. Ayrıyeten seçimin iyiliğini kollayacak olanlar kimler, belirli.

Nagehan Alçı > İmamoğlu ekibinin fotoğrafta yer alacak gazeteciler tercihini eleştirenlerin gözüne en çok batan, şahsen İmamoğlu’nun yanındaki koltukta –uyusa başını omzuna koyacak 🙂 – Ertuğrul Özkök’ün oturuyor oluşuna karşın, onun kötülük düzeyine ulaşabilmek için daha en az yirmi yıl ter dökmesi gereken Nagehan Alçı oldu.

Alçı’ya gösterilen reaksiyon haksız mı? Hayır. Zira Nagehan Alçı, basitçe, farklı siyasî görüşü ve tavrı olan, “öbür tarafı tutan” bir gazeteci sayılmaz. Dava insanı, sözcü rolüne çıktı, iktidar savunusu için mesleğinin unsurlarını de minimum dürüstlüğün gereklerini de çiğnedi, tipik propaganda elemanı olarak vazife yaptı. Bu faaliyeti sırasında, açıkça palavra söyleyerek ve çoka kaçmış özgüveninin sevimsizliğiyle bazen çoka kaçan reaksiyonlar yarattı. “Sahnedeki” halleri, gerçekte AKP zihniyetini hakikat dürüst paylaşmıyorken iktidar nimetlerinden yararlanmak için kapağı o yana atan, karşılığında bir sürü maddî çıkar elde eden güruha mensubiyetiyle birleşince simgeleşti. Türkiye siyasetinde olağan olarak pek yadırganmayacak menfaatperestlik –eşinin de katkısıyla– fazla göze battı.

Son vakitlerde Alçı’nın nasıl çark edeceğine baş yorduğu varsayım edilebilir. İmamoğlu grubu ona canyeleği uzatmış oldu. Bu sayede o da batan geminin güvertesinden yola yeni çıkmış olanınkine atlayabileceğine güvenmiş olmalı ki, “Sayın Ekrem İmamoğlu’na hakaret edenler” için “Ortadoğulu kabileci baş yapısına sahip olduklarını kanıtladılar” gibi bir kelamı rahatlıkla edebildi; yıllardır savunduğu iktidar çemberinden daha kabilecisi bulunabilirmiş üzere. Ürkütücü özgüvenler bunlar…

Reaksiyonun nâhoş kısmı > Fakat Alçı’ya gösterilen reaksiyonun nâhoş bir tetikleyicisi de var: Nagehan Alçı, kızıl saçları, makyajı, bakımlı ve özgüvenli haliyle, düzgün konuşmasıyla, bu taraftakilerin niçin öbür tarafta diye bilhassa öfkelendiği bir figür. Kızıyorlar ona: Kendi hayatına sahip çıkabilen, orta sınıf üstü “modern” büyükşehir bayanlarının yaşantısını paylaş, sonra da kalk, laikliği ortadan kaldırmaya soyunmuşlara hizmet et! İmamoğlu, Abdülkadir Selvi’yle fotoğraf vermiş olsa reaksiyonlar daha sıradan, daha renksiz, daha heyecansız, güç değil ıstırapla dolu olurdu tahminimce.

Özkök’ü görmezden gelmek > Gelelim reaksiyonlarla ilgili feci mevzuya: Memleketi otokrasi müsveddesi tek-adam rejiminden kurtaracak demokratik hareketin müstakbel başkanı üzere görülen siyasetçinin birinci büyük ferdî teşebbüsü mahiyetindeki seyahatte o denli bir davetli var ki, olduğu rastgele bir yerin onun rengine bulanmaması imkânsız. Yani belli bir andaki rengine; zira bu çok sık değişir. Lakin ondan bahseden, onun orada oluşuna reaksiyon gösterenler, Nagehan Alçı’nın varlığından şikayet edenlerin yüzde biri değil! Bu nasıl olabiliyor?

Ertuğrul Özkök’ün varlığını sorun dahi saymayanların Alçı’ya gösterdiği yansıyı mecburen bu olgu ışığında da kıymetlendirmemiz gerekmez mi? Üstelik bu mevzu Alçı’yı çabucak, İmamoğlu’nu ikinci adımda aşar, son etaplarda Özkök bile vesile haline gelir.

Burada “Ertuğrul Özkök kimdir?” yahut daha yeterlisi, “Özkök bir nedir?” konferansı veremem. Umur’un (Talu) şu yazısında bu zatın aşikâr başlı genel kötülüklerinin hızlandırılmış dökümü sunuluyor, onu okumanızı tavsiye edebilirim. AKP-MHP koalisyonunun memlekete yaptığı en büyük kötülüklerden biri –belki başlıcası– kendinden evvelki periyodun kötülüklerini unutturması, eskiyi olduğundan mâkûl ve insancıl göstermesi, gençlerin de bu türlü sanmasına yol açması. Halbuki biz –hem memleket hem basın, gazeteciler– ne muazzam berbatlıklar gördük. Bunların ortasında ismini en çok anacağımız insandır, Özkök. Basını basınlıktan, gazeteciliği gazetecilikten çıkarma, kara propaganda işlerine ve işverenlerinin iş takiplerine koşma alanındaki başarısı dünya çapındadır. Bütün bunları teorize etmiş adamdır. Umur’un yazısını okursanız, kendini ne vakit kimlerin hizmetine koştuğunu görürsünüz.

Özkök’ü alıp seyahate çıkmak, onu yanına oturtmak, onunla tıpkı karede yer alıp bunu propaganda fotoğrafı olarak yaymak, şayet şuursuzluk ve düşüncesizlikten ibaret değilse, karanlık tercihtir. Maalesef bu ihtimal var.

Topal Osman > Zurnanın bol bol zırt dediği yerlerde dolaşıyoruz. İşte: Fotoğrafa gösterilen yansılarda Nagehan Alçı’nın beş yüz, Ertuğrul Özkök’ün beş kez anılmasıyla bu şuurlu tercihin aslında reaksiyon gösterenlerce de paylaşılan kısmının rolü var.

Karışık mı oldu? Daha kolayı şöyle: Ekrem İmamoğlu “Topal Osman’ın torunlarıyız” dediğinde, bugün fotoğraf yüzünden ona verip veriştirenlerin çok büyük kısmından itiraz gelmemişti. “Ne alâkası var?” diyenler çıkabilir. Nâçizâne belirteyim: Bununla alâkası olmayan hiçbir esaslı sıkıntımız, temel, genel, temel, ana vs. siyasî konumuz yok. Temelde Topal Osman’ın ahfâdı olma başroldedir. Alparslan Türkeş’in anılması niçin garip olsun bu durumda? “Deniz’leri anmak” üzere tutumlar yeni siyaset icabı. Müsaadenizle, bu mevzuyu derinleştiremeyeceğim, zira yeni olayımızın öbür boyutlarını da ele almak zorundayım. Mustafa Suphi’leri boğdurmuş, Sabahattin Ali’nin başını parçalatmış olsanız da solun müttefiki sayılabildiğiniz yerdeyiz. Topal Osman’ın hayatı ve yapıtları ve natürel nasıl öldüğü bilinse ne yeterli olur…

Boşa konuşan iki-üç yüz kişi > İmamoğlu ve takımının bize ne gözle baktığına ait bilgi verdi bu hadise. Bu türlü hallerde, biliyorsunuz, ikinci adımdaki kaz çevirmeler, laf döndürmeler sayılmaz. İçten gelenler, birinci andaki reaksiyonlardır. Onları temel alırız. İBB Sözcüsü Murat Ongun’un tenkitlere karşı birinci söylediklerinden sözler seçelim: “tartışmaları önemsemiyoruz… medyanın kendi içerisindeki tartışmalar… iki yüz-üç yüz kişinin kendi ortasındaki yorumları, eleştirileri… önemsemiyoruz… Twitter’a bakmıyoruz…” Mükemmelen muktedir ağzı. İmamoğlu’nun “vız gelir tırıs gider” münasebetsizliğiyle birebir aileden.

Ongun’un sözlerindeki “çatlasanız da patlasanız da” havası saklanacak üzere değildi: “Fotoğrafı ben istedim… Ayrıyeten bu seyahate Hande Fırat’ı da davet etmiştim. Eşi ile ilgili olarak kimi tartışmalar olduğu için gelemedi.” İmamoğlu da bu meydan okuyuşa, Abdülkadir Selvi’yi de, belirli ki reaksiyon yaratacağını bildiği diğerlerini da çağıracağını söyleyerek katıldı.

Grup daha sonra geri adım atmanın gerektiğini gördü ki, Ongun bu kere, “kamuoyundaki tartışmayı elbette önemsediklerini” belirtti. “Aksi düşünülebilir mi?” vurgusuyla. E, düşünülmüş, üstelik açık açık söylenmişti işte! Meğer “iki yüz-üç yüz kişi” lafıyla kastettiği de “medya”ymış. Kim bu sanki? “Twitter’a bakmıyoruz” ne demekti pekala? Orada yalnızca kendi ortalarında abes abes tartışan iki yüz-üç yüz “medyacı” mı var? Ayrıyeten, bal üzere bakıyorsunuz. Hem de sabah akşam. “Bakmıyoruz” palavra da yani. Doğrusu “takmıyoruz” olacak. Ki, bunu deşmekle uğraşmaktan da bizi şahsen İmamoğlu kurtardı.

Sarıyer Büyükdere Fidanlığı’nda konuşurken İmamoğlu, “önemsemiyoruz-bakmıyoruz” çizgisini sürdürdü. “Belki kendi içinde bu işi tartışma yetkisini gören insanlar”dan ve “o tartışmalarından topluma bir bildiri çıkmadığı”ndan kelam etti. Tehlikeli bir okur-yazar düşmanlığı.

İktidara gelmiş üzere > Davet ve tercih gaflarının –ki bunlar önemli siyasî, ahlâkî ve sosyal-psikolojik gaflardır– üzerine müstakbel başkan, bir tarif-algı gafı ekledi. İktidar propaganda aygıtlarında görevli kimseleri “muhalif gazeteci” olarak niteledi! Nagehan Alçı ve Ertuğrul Özkök, “muhalif” gazeteciymiş! Her şeyden evvel ayıp. Ayrıyeten akla tuhaf ihtimaller getiren bir niteleme: İmamoğlu kendisinin iktidara gelmiş olduğunu mu varsayıyor? “Evet, muhalifleri istiyorum talimatı verdim,” diyor. Kim yahu muhalif?

“İstanbul halkı adına!..” > Ekrem İmamoğlu, “Burada ne yapılmak istenmiş; kimse buna bakmıyor meselâ,” dedi. “Burada ne istenmiş sanki? Amaç neymiş? Ekrem İmamoğlu’nun amacı muhakkak. Ekrem İmamoğlu’nun sesini İstanbul halkı ismine herkese duyurmak.” Ne demek bu? Niçin duyuruluyor ses? Üstelik “İstanbul halkı adına”!? Karadeniz’e gidip İstanbul halkı ismine Ekrem İmamoğlu’nun sesini duyurmak ne demek? Var mı bir manası? Var: Cumhurbaşkanı adaylığı için yola çıktım, ancak bunu açıkça söyleyemiyorum. Âlâ. En azından şimdi iktidara gelmediğini biliyor. Yalnız kendinden üçüncü tekil yahut birinci çoğul şahısta bahsedenlere karşı temkinli olmayı erken yaşta öğreniyoruz, haberi olsun.

“Herkes”?! > İmamoğlu, kendisine umut bağlayanlara öncelikle izah etmesi gereken siyasî projesini onca reaksiyon gördükten sonra çıtlatma zahmetine girdi ve “özveri projesini” şöyle anlattı: “Yok sayarak bir memleket değişmez. Toplumda bu beşerler var. Bir rehabilitasyon mümkünse, karşılıklı bir diyalogla bunları aşabileceksek, ne keyifli. Ben, bu çabayı gösteririm. Hiç bundan geri de durmam. Beni kimse geri döndüremez. Ben herkese açığım.”

Bunlar bu türlü söylendiğinde pekâlâ tasavvur edilebilir, olumlu siyaset olarak görünüyor. Fakat ne yazık ki, bu davet-gezi faslıyla “herkes”cilt kastın herkes olmadığını gördük. İmamoğlu’na hak-hukuk ve demokrasi hasretiyle bakan beşerler mevcut iktidarın simgeleşmiş propaganda elemanını orada görünce dehşete düştüler, “Topal Osman’ın torunuyum” lafı karşısında dehşeti daha erken etapta yaşamış bulunanlarsa Özkök’ün bulunduğu otobüsle o hasretlere değil hakikaten Topal Osman’a kavuşulabileceğini düşündüler.

“Akıllı olun” uyarısı > Hrant Dink’in katillerinden Yasin Hayal’in performansıyla akıllarda kalan mafyozo tehdit repliği “akıllı ol”u Topal Osman’la gurur duyan birinden işitmemizdeki sevimsizliği İmamoğlu ve bayağı akıllı oldukları anlaşılan takımı hissetmiş midir? Birileri için “akıllı olsunlar” dendiğinde midesi bulanacak olanların bilemedin iki yüz-üç yüz kişi olduğunu düşünüp önemsemediler mi yoksa? Fakat bilahare sayının daha yüksek olduğuna kanaat getirmiş olmalılar ki, İmamoğlu yanlış anladığımızı ileri sürdü: “Akıllı olalım demesinin altında yatan, gerçek akıl”mış. “Ayar veren ‘akıllı olalım’ kavramı değil”miş. O denli olsun, umalım.

Eleştirenler haris, aptal ya da makus niyetli > İmamoğlu, kendisini eleştirenlere o denli içerlemişti ki onlar hakkında konuşurken kendini tutamadı ve aslında kendisi hakkında çok şey söyledi. Maddeleştiriyorum, vurguluyorum: “…benimle tıpkı şeyi düşündüğünü, tıpkı şeylere inandığını söyleyen, (1) ne yazık ki anlık hırslarına yenilmiş insanlar olabilir ya da (2) bir ekibin renkleri üzerinden ayrıştırma uğraşı içinde olanlar olabilir. (3) Diğerlerinin değirmenine su taşıdıklarının farkında olmayanlar da olabilir bunun içerisinde, (4) farkında olup yapanlar da olabilir. Lakin bu kardeşiniz için vız gelir tırıs sarfiyat. Hiç umurumda değil.”

Güya özür > Sonra İmamoğlu güya özür diledi. “Yok sayılan, oy vermem denilen bir kişi durumuna” düşürüldüğü için “kalbi kırılmış”tı. Bu yüzden, “o lafı” “yanlış kurmuş”tu. Yalnızca “o laf” yüzünden özür dilediğini özel olarak vurguladı: “O yanlış kurduğum laflar için özür diliyorum altını çizeyim.” Demesine bakılırsa, “çiftçi çocuğu”ydu, ondan “kibir doğmaz”dı. Halbuki hakikat dürüst özür dilemeyi engelleyen en önemli etken kibir ve bu yalnızca endüstrici yahut diplomat çocuklarına dağıtılmıyor. En çok da ansızın çok ilgi gören siyasetçilerde var.

Bordo-mavi kravatla Fener ziyareti > Şu “takımın renkleri” sıkıntısına açıklık getirmek gerek. Orada da gaf var. Fenerbahçe Lideri Ali Koç, İmamoğlu’na yönelik zehir zemberek bildiri attı Twitter’a (gerçi İmamoğlu grubu oraya bakmıyormuş, kıymeti yok yani): “Fenerbahçe kulübüne bordo mavi kravatla geliyor. Bir de utanmadan Fenerbahçe’ye hakaret edilen kitap ikram ediyor. Umarım Fenerbahçelilerin, Ekrem İmamoğlu’na hangi kentin belediye lideri olduğunu hatırlatma günleri gelmez.” Buyurun işte! Futbol âlemi, “kendi ortasında tartışan iki üz-üç yüz medyacı”ya benzemez. Fener kulübüne bordo-mavi, Trabzon binasına sarı-lacivert kravatla gidemezsin. Hele oya, takviyeye muhtaçlığı olan siyasetçiysen, gitmezsin. Böyledir. İşte tam “Akıllı ol!” denecek hareket.

Burada kesiyorum. Gerisini iki-üç yüz kişi ortamızda tartışırız artık.


*Bu yazı, Bağımsız Gazetecilik Platformu P24’ün internet sitesinden alındı