Tutankamon’un mezarının bulunmasından 100 yıl sonra keşfin gizli kahramanlarına ışık tutuluyor

tutankamonun mezarinin bulunmasindan 100 yil sonra kesfin gizli kahramanlarina isik tutuluyor 25ffJDhM

kapak 091635

124662721 3a5be9c7 ddc7 4789 a04c 700b1aa0af87Harry Burton/Griffith Institute, Oxford University Tutankhamun’un altın maskesi

1922 yılında Hükümdarlar Vadisi’nde Mısır hükümdarı Tutankamon’un bozulmamış mezarını ortaya çıkarılması, çağdaş tarihin en ünlü arkeolojik keşifleri ortasında gösteriliyor.

Bugünlerde Oxford Üniversitesi’nde keşfin 100. yılı anısına yapılan bir stant, bu keşfin ismi anılmayan kahramanlarına ışık tutuyor.

Çocuk firavun Tutankamon, 3 bin yıldan uzun mühlet evvel, 19 yaşındayken ölmüştü. Kalıntıları 1922’de İngiliz Mısırbilimci Howard Carter ve grubu tarafından gün yüzüne çıkarıldı.

10 yıl süren hafriyat süreci sırasında tutulan notlar, çekilen fotoğraflar, planlar, çizimler farklı bir bakışı da mümkün kılıyor.

Howard Carter’ı keşfin tek kahramanı olarak gösteren algıya karşılık, katkıları gözardı edilen birçok Mısırlı da bu arşiv sayesinde göz önüne geldi.

Lakin yüzler orada olsa da birçok kahramanın ismi arşivde yer almıyor. Onlardan biri, Mısırlı bir model çocuk. Boynundaki ağır kolye ile mezar içinde poz verirken, çağdaş ve kadim Mısır’ı biraya getiriyor.

112953492 90021446 test grey line new ncBBC
124664117 bebb3621 4422 4154 83b4 5721e4dd1456Harry Burton/Griffith Institute, Oxford University

Bir diğer fotoğrafta, mezar odasına ulaşma çalışmalarından biri görülüyor. İki yetişkin erkekle, dar kısımlarda çalışabilmesi için seçilen bir çocuk o karenin merkezindeler.

124664114 aefa947d ca56 4fb0 a81d ea73d6cccfefHarry Burton/Griffith Institute, Oxford University

İsmi keşifle tarihe geçen Howard Carter, notları ortasında dört Mısırlıya teşekkür ediyor. Bunlar, Ahmed Gerigar, Gad Hasan, Hussein Abu Awad ve Hussein Ahmed Said… Lakin onları fotoğraflar ortasında seçebilmek mümkün değil.

Mısırbilimci Dr Daniela Rosenow, Carter’ın mezar çalışmaları sırasında 50’den fazla kişiyi işe aldığını söylüyor.

124664118 a51c38cf 767f 453d bf28 42a75bacb0bdHarry Burton/Griffith Institute, Oxford University

Dr Rosenow bu bireylerin isimleri kaydedilmemiş olsa da, fotoğrafların, sömürgeler devrinin “kahraman kaşif” imajını tartışmaya açtığını savunuyor:

“Bu fotoğraflar sayesinde Mısırlıların kıymetli katkılarını görüyoruz ki bu da elimizde kıssanın sadece bir tarafının olduğunu ortaya koyuyor”

124664116 1ebf9417 e769 4647 9e79 950a029e2ebfHarry Burton/Griffith Institute, Oxford University

Şuurlu bir poz olduğu aşikâr olan bu dramatik karede, Carter ve grubu yaldızlı tapınağın kapısını açarken görülüyor.

Carter eğilmiş, asistanı Arthur Callender ve ismi kaydedilmemiş bir Mısırlı üzerinden bakıyor.

Bu fotoğraf, keşfin dünyada duyulmasına aracı oldu ve Carter’ı da İngiliz maceraperest olarak öne çıkardı.

124662720 c6890c07 1b11 4a38 ac8c 31c5d3f00d92Harry Burton/Griffith Institute, Oxford University

Burton’un tabutun dış cephesini çektiği bu fotoğraf, çocuk hükümdarın alnındaki mısır ve zeytin yapraklarına odaklanıyor.

Bu fotoğraftan kısa bir sonra, dış dünyayla temas eden bu yapraklar yok oldu. Onların varlığı sadece artık bu keskin fotoğrafla hatırlanıyor.

124664119 c80795a2 71d7 43cb b351 2555f6d2c15cHarry Burton/Griffith Institute, Oxford University

İngiliz cerrah Douglas Derry, Tutankamon’un mumyalanmış vücuduna birinci kesiği atan isimdi.

11 Kasım 1925’teki fotoğrafta Derry’nin sağında Dr Salih Hamdi Beyefendi yer alıyor. İzleyenler ortasında Fransız uzman Pierre Lacau ve Mısırlı yetkililer de var.

124664115 40761e9a baf7 4b33 84fe 56e375051f90Harry Burton/Griffith Institute, Oxford University

Tutankamon’un tamamı altın maskesi, mezarda bulunan en ikonik nesnelerden biriydi.

124664120 f7cbcdde 19a9 4150 b331 c4071f8f262dHarry Burton/Griffith Institute, Oxford University

Antik Mısır mitolojisine nazaran mevt ve cenaze yaradanı olan Anusbis’in heykeli de Carter tarafından çizildi. Kağıtta notlar ve ölçümler de yer alıyor. Bir illüstratörün oğlu olan Carter, sanat eğitimi almıştı ancak sonra da arkeolojiye geçiş yapmıştı.

Carter, mezar odasının doğusundaki bir depoyu ‘Hazine’ olarak isimlendirmiş. Alttaki karede fotoğrafçı Burton, dramatik efekti artırmak için bâtın ışık tekniği kullanıyor.

124662719 d3cedc63 db86 43b5 b486 fa4b2460c3c8Harry Burton/Griffith Institute, Oxford University

TUTANKAMON KİMDİ?

Çocuk kral diye de anılan Tutankamon, Antik Mısır’ın 18. hanedanındandı.

Howard Carter’ın 1922’de bulduğu mezarının hiç bozulmamış olmasıyla dikkat çekmişti.

Öldüğünde yaklaşık 17 yaşında olan Tutankamon’un gerçek vefat nedeni hâlâ bir sır.

Öldürülmüş yahut av sırasında aldığı bir yaradan ölmüş olabileceği düşünülüyor.