Şanghay İşbirliği Örgütü’nden ortak deklarasyon: Ortak bir terör listesi üzerinde çalışılacak

sanghay isbirligi orgutunden ortak deklarasyon ortak bir teror listesi uzerinde calisilacak

1663327199333 new project 236

Özbekistan’ın Semerkant kentinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) doruğunun ortak deklarasyonu yayınlandı. ŞİÖ’nün varlığının öbür ülkelere ve milletlerarası kuruluşların aleyhinde olmadığının belirtilediği deklarasyonda,  üye ülkelerin kendi maddelerine uygun olarak, üye ülkelerin topraklarında yasaklanan terörist, ayrılıkçı ve aşırılık yanlısı örgütlere dair tek bir liste üzerinde çalışacağı belirtildi.
 
Sputnik’in aktardığı habere nazaran, deklarasyon metninde, örgütün varlığının öteki ülkelere ve milletlerarası kuruluşların aleyhine olmadığına işaret edildi.
 
Metinde, “ŞİÖ, öteki ülkelere ve memleketler arası kuruluşlara yönelik değil; BM tüzüğü, ŞİÖ tüzüğü ve memleketler arası hukukun emel ve unsurlarına uygun olarak karşılıklı çıkar ve bölgesel ve global problemlerin tahliline yönelik yaklaşımların ortak noktasıdır” tabirlerine yer verildi.

‘Üye ülkeler terörist kümeleri menfaat uğruna kullanmanın kabul edilemez olduğunu not eder’

Metinde ayrıyeten, “Üye ülkeler, terörizm ve aşırıcılıkla gayret mazeretiyle ülkelerin iç işlerine müdahalenin ve terörist, aşırılıkçı ve radikal kümeleri menfaat uğruna kullanmanın kabul edilemez olduğunu not eder” denildi.
 
Üye ülkelerin her türlü terör, ayrılıkçılık ve aşırıcılığın tezahürünün oluşturduğu güvenlik tehdidi konusunda derin kaygılarını lisana getirdiği vurgulanan metinde, dünya çapındaki terör hareketleri şiddetle kınandı.
 
Deklarasyonda, “2022-2024 ŞİÖ Üye Devletleri Terörizm, Ayrılıkçılık ve Aşırılıkla Gayrette İşbirliği Programı’nın dengeli bir halde uygulanmasının kıymetini vurgulandı” diye kaydedildi.

Savunma ve güvenlik alanlarında işbirliği

Öte yandan metinde, üye ülkelerin savunma ve güvenlik alanında işbirliğinin daha da geliştirilmesinde mutabık kaldığına işaret edildi.

İran nükleer anlaşması

Üyelerin İran’ın nükleer programına ait Kapsamlı Ortak Hareket Planı’nın (KOEP) sürdürülebilir bir halde uygulanmasının değerli olduğunu düşündüğüne dikkat çekilen metinde, “BM Güvenlik Kurulu’nun 2231 sayılı kararı uyarınca, tüm tarafları mutabakatın kapsamlı ve aktif bir halde uygulanması konusunda yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmeye çağırıyoruz” değerlendirmesi yapıldı.
 
Küresel ölçekli füze savunma sistemlerinin oluşturulmasının memleketler arası güvenlik ve istikrara olumsuz tesir ettiğine bir kere daha vurgu yapılan metinde, diğer ülkelerin güvenliği kıymetine kendi güvenliğini güçlendirmeye yönelik teşebbüslerin kabul edilemez olduğu belirtildi.

‘Bilişim dalının askerileştirilmesine karşıyız’

Bununla birlikte üye ülkelerin, bilişim dalının askerileştirilmesine şiddetle karşı çıktığı tabir edilen metinde, “Bu alandaki kozmik kuralların, prensiplerin ve ülkelerin sorumlu davranış normlarının geliştirilmesini destekliyor, ayrıyeten BM himayesinde, bilişim teknolojilerinin hata hedefli kullanımıyla uğraşa ait kapsamlı bir memleketler arası mukavelenin geliştirilmeye başlamasını memnuniyetle karşılıyoruz” tabirleri kullanıldı.

Kimyasal silah kullanımı ve stoklanmasına karşı çağrı

Metinde ayrıyeten kimyasal silah kullanımı ve stoklanmasına karşı davet yapılarak, “Üye ülkeler, kimyasal silahların üretimini, stoklanmasını ve kullanımını yasaklayan Kimyasal Silahlar Mukavelesi’nin (CWC) silahsızlanma ve nükleer silahların yayılmasını tedbire alanında tesirli bir araç olarak tam olarak uygulanması davetinde bulunuyor ve bildirilen tüm kimyasal silah stoklarının erken vakitte imha edilmesinin kıymetini vurguluyor” denildi.

“Afganistan’da kapsayıcı bir hükümet kurulması son derece önemli”

Geçen yıl Taliban’ın denetimine geçen Afganistan’da kapsayıcı bir hükümet kurmanın kıymetli olduğuna dikkat çekilen metinde, “Üye ülkeler Afganistan’da Afgan toplumunun tüm etnik, dini ve siyasi kümelerinin temsilcilerinin iştirakiyle kapsayıcı bir hükümet kurulmasının kıymetli olduğunu düşünüyor” yorumu yapıldı.
 
Metinde ŞİÖ’nün, Afganistan’ın terör, savaş ve uyuşturucudan arınmış, bağımsız, tarafsız, birleşik, demokratik ve barışçıl bir devlet olarak kurulmasını savunduğu belirtildi.

DTÖ’de ıslahat talebi

Uluslararası ticaret gündemini tartışma ve çok taraflı ticaret sisteminin kurallarını garanti altına almada kilit rol üstlenen Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) daha tesirli olması gerektiğine işaret edilen metinde, ayrıyeten DTÖ bünyesinde ıslahata gidilmesi daveti yapıldı.

ŞİÖ üyeleri, ortak bir terör listesi oluşturacak

Bunun yanı sıra metinde, ŞİÖ ülkelerinin kendi maddelerine uygun olarak ve fikir birliği temelinde, üye ülkelerin topraklarında faaliyetleri yasaklanan terörist, ayrılıkçı ve aşırılık yanlısı örgütlere dair tek bir liste oluşturumasına yönelik ortak unsurlar ve yaklaşımlar geliştirmeye çalışacakları kaydedildi.