Odessa’dan Ukrayna buğdayı ithalatını korumak için Karadeniz’e Britanya savaş gemisi gönderme planı

odessadan ukrayna bugdayi ithalatini korumak icin karadenize britanya savas gemisi gonderme plani

Rusya ve Ukrayna’nın dünya buğday ihracatında kıymetli bir role sahip olmalarından dolayı global buğday krizi yaşanırken, Ukrayna’nın Karadeniz’deki Odessa limanından tahıl ithalatını sağlamak için Britanya savaş gemilerinin devreye girmesi gündeme geldi.

Karadeniz’e kıyısı olmayan ülkelere ilişkin savaş gemilerinin geçişini sınırlayan Montrö Boğazlar Mukavelesi’ni hesaba katmayan öneriyi, The Times ve Daily Mail üzere İngiliz gazeteleri duyurdu. Habere nazaran Britanya, Ukrayna buğdayı ithal eden gemilere esirgeyici eskort sağlamak üzere Ukrayna’nın Odesa limanına savaş gemileri gönderme planı üzerinde müttefiklerle çalışıyor.

Litvanya Dışişleri Bakanı Gabrielius Landsbergis, Odesa’dan bu türlü bir ‘koruyucu koridor’ oluşturulmasını Britanyalı mevkidaşı Liz Truss ile görüştüğünü belirtti. Britanya Başbakanı Boris Johnson ve Dışişleri Bakanı Liz Truss’ın Ukrayna’yı savaşa kışkırtma ve Kiev’in Rusya’yla barış yapmasını engellemede anahtar rol oynadığı, daha evvel İngiliz basınına yansımıştı.

‘Uzun menzilli füzeler de konuşlandırılacak’

Landsbergis, NATO ülkeleri ve Mısır üzere tahıla bağımlı öbür ülkelerden oluşan bir gönüllüler koalisyonunun Odesa’dan buğday ithalatını muhafazaya takviye vermek, böylelikle yaygın besin kıtlığını önlemek için askeri kaynak ayırmaya istekli olabileceğini’ söyledi.

Haberde plan “Müttefik donanmalar Odessa limanının etrafını mayınlardan temizledikten sonra tahıl taşıyan gemileri Putin’in savaş gemilerinden koruyacak. Rusya’nın koridoru sabote etme teşebbüslerini caydırmak için uzun menzilli füzeler de konuşlandırılacak” sözleriyle aktarıldı.

Danimarka’dan 300 km menzilli füze vaadi

Dün ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin, Danimarka’nın Ukrayna’ya Harpoon gemisavar füzeleri ve rampa tedarik edeceğini açıklamıştı. ABD’li silah devi Boeing’in ürettiği Harpoon füzeleri, 300 kilometreye kadar menzile ulaşabiliyor.

‘Rusya’nın müsaadesi, Türkiye’nin güvenlik garantisi şart’

Lakin Reuters’e konuşan bir Batılı yetkili, ‘Odessa’dan besin tedarikinin inançlı geçişini garantiye almayı amaçlayan rastgele bir koridorun, Rusya’nın isteği olmadan gerçekleşemeyeceğini’ söyledi.

Batılı yetkili, “Açıkçası Ruslar o bölgeye hakim. Bunun gerçekleşmesi, Rusların müsaadesini, bir tıp muahedeyi gerektirir. Bunu gerçekleştirmek için bence Türkiye’den bir tıp güvenlik garantisi gerekiyor. Bence bunun Rusya’nın müsaadesi olmadan yapılabileceği fikrini dışlamamız lazım” dedi.

Ukrayna ve Rusya birlikte dünyadaki buğday ve arpanın üçte birini ve ayçiçek yağının yarısını ihraç ederken, ilaveten Rusya en büyük gübre tedarikçisi pozisyonunda.

BM ve AB’den Rusya’ya suçlama

BM Dünya Besin Programı’ndan (WFP) 19 Mayıs’ta ‘Ukrayna limanlarında depolanan tahılların ihraç edilememesinin ‘küresel besin güvenliğine açılmış bir savaş olduğu’ savı, ‘limanlar açılmazsa kıtlık ve zarurî kitlesel göç yaşanabileceği’ uyarısı gelmişti.

‘Rusya, Ukrayna’nın tahıl ihracatını engellemiyor’

Buna Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’dan şu cevap geldi:

“Rusya her vakit çok muteber bir tahıl ihracatçısı oldu. Ukrayna da çok muteber bir tahıl ihracatçısı oldu. Rusya Ukrayna’nın Polonya’ya demiryolu üzerinden tahıl sevkiyatına mahzur olmuyor. Silah dolu trenler geliyor, kimse bu trenlere dönüşte tahıl sevkiyatı yapılmasına mani olmuyor. Denizyolu ulaşımı ile de tıpkı durum kelam konusu. Bu sorunun kaynağı biz değiliz.”

‘Yaptırımları kaldırın, sorun bitsin’

Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in BM Genel Sekreteri Antony Guterres’i ağırlarken global besin krizi oluşmasından kaygısını tabir ettiğini de aktaran Peskov, probleme, ‘Rusya’ya uygulanan yaptırımlar ve Ukrayna’nın deniz yolunu inançsız hale getiren hareketlerinin yol açtığını’ belirtti.

AB Komitesi Lideri Ursula von der Leyen’in ‘Rusya’nın besin konusunu silah olarak kullandığı’ suçlamasına da Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Andrey Rudenko karşılık verdi. “Tüm sıkıntılara barış yoluyla tahlil arayan herkesle görüşmeye hazırız. Besin sorunu, Rusya’nın ihracatına ve ödemelerine yönelik yaptırımların kaldırılması dahil kapsamlı bir yaklaşım gerektiriyor. Ayrıyeten, Ukrayna’nın gemilerin bulunduğu limanlarındaki mayınlarını temizlemesi gerekiyor. Rusya, insani koridor dahil gerekli tüm yardımı vermeye hazır” diyen Rudenko, ‘tahıl sevkiyatı için Batı ülkelerinin gemilerinin Karadeniz’e girmesinin bölgedeki durumu daha zorlaştıracağını’ belirtti.