Kıyıda denize girerken dikkat: Akdeniz’de dikenli zehirli istilacı deniz kestanesi tehlikesi

kiyida denize girerken dikkat akdenizde dikenli zehirli istilaci deniz kestanesi tehlikesi

kapak 095519

321 kilometre ile Türkiye’nin Akdeniz’de en uzun kıyı şeritlerinden birine sahip olan kentlerden Mersin’de doğal ve yapay resiflerde popülasyon kuran istilacı zehirli uzun dikenli deniz kestanesinin çeşitler ortası rekabet bağlantılarının belirlenmesi maksadıyla proje başlatıldı.

Bu çerçevede Mersin Üniversitesi (MEÜ) Su Eserleri Fakültesi Sürece Teknolojisi Öğretim Üyesi ve Proje Koordinatörü Prof. Dr. Deniz Ayas ile birlikte 6 kişilik grup turizmin gözbebeği Kızkalesi ile Narlıkuyu ortasında bir koyda dalış gerçekleştirdi.

095407076 8f3556bc 06a4 43fe 8df0 05ce9a919bcf44497020

Dalış takımı 9’ar metrekarelik 2 alanda 3 ile 10 metre derinlikte zehirli uzun iğneleri ile dikkat çeken 34 adet deniz kestanesi topladı. Akdeniz için metre kareye nazaran ağır olarak bulunan istilacı deniz kestanelerinin tehlikesini ortaya koyarken, birebir bölgede 2 ay sonra ne kadar üreyeceğinin yapılacak çalışma ile tespit edileceği belirtildi.

Öte yandan istilacı çeşitle uğraş de Slow Fish takımları tarafında yapılacak çalışma sonrasında insanların tüketimi ile uğraş edilmesinin planlandığı da aktarıldı.

18 METREKAREDE 34 ADET

Yapılan çalışma ile ilgili bilgi veren proje koordinatörü Prof. Dr. Deniz Ayas, “Uzun dikenli deniz kestanesi popülasyon kurduğu yapay ve doğal resiflerde tipler ortası rekabet alakalarının belirlenmesi isimli proje. Biz bu Kızıldeniz’den gelen zehirli olan uzun dikenli deniz kestanesinin Akdeniz kıyı ekosistemine tesiri ve bilhassa toplumsal boyutuyla da turizm üzerinde tesirlerinin belirlenmesi emeliyle dalış yapıyoruz. Bu kestane yerleştiği doğal ve yapay resif alanlarında doğal Akdeniz’in kestanesini daha derinlere iterek mekânsal rekabet ilgisiyle alanlarını işgal etme konumuna geliyor. Bu tıbbın bilhassa kıyı kesitinde bulunması turizm açısından da kıymetli bir risk oluşturuyor. Hoş bir koydayız. Bu koyda da uzun dikenli deniz kestaneleri ağır bir popülasyon oluşturuyor. Biz proje olarak 18 metrekare alanda tüm deniz kestanelerini topladık. Toplam 18 metrekarelik alanda 34 tane deniz kestanesi toplandı. Yaklaşık 2 ay sonra koordinatları belirlenen alanda tekrardan deniz kestanesi toplama işi yapacağız. Ve yüzde kaç oranında 2 aylık süreç içinde istila oranını suratını belirleyeceğiz. Aslında bu çeşit bilindiği üzere çok büyük popülasyonlar kurabiliyor. Bu çeşit için olağan ancak Akdeniz’de, kıyı şeridinde bu kadar sayının 18 metrekarede olması tabi ki yüksek bir sayı” dedi.

EGE KIYILARINA KADAR GELDİ

İstilacı deniz kestanesinin Kızıldeniz’den gelen bir çeşit olduğunu anımsatan İskenderun Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknoloji Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Ergüden ise ”2006 da Kaş’ta birinci kaydı yapılmıştı bu tıbbın. Daha sonra 2010 yılında biz bunun İskenderun körfezinden kaydını verdik. Lakin son yıllarda tabi bu çeşit yayılımcı bir tıp olduğu için yavaş yavaş Mersin, Antalya’ya hatta en son Ege kıyılarına kadar geldiği rapor edildi. Bu tıbbın karakteristik bir özelliği var, öbür cinslerden bilhassa 5 tane beyaz beneğinden rahatlıkla ayrılabiliyor, çok uzun dikenlere sahip.

Bu dikenler de tabi şahsa battığında vakit direkt yaralıyor ve zehirli olduğu içinde bir sıhhat kuruluşuna gidilip o dikenin çıkarılması gerekiyor. Son yıllarda ülkemizin Akdeniz kıyılarında artış gösterdiği için de turizme tabi olumsuz tesiri olabiliyor.

Ayrıyeten bugün su sıcaklığı 26 dereceydi, bu tipinde 25 derece sıcaklıktan sonra ürediği biliniyor. Bugün 33-34 tane örnek çıktı gördüğünüz üzere çok ölçüde, kısa müddette. Yakında daha da üreyeceği görülüyor.

Turizm için biraz tehlikeli, halkımızın bilhassa kıyıda denize girerken dikkat etmesi gerekiyor. Rastgele bir diken batması durumunda da en yakın bir sıhhat merkezine gidip çıkartılması gerekiyor” diye konuştu.

095405947 885f36ec 9185 40ce a991 0550a1769b7944497030

TÜKETİMİ SAĞLANARAK İSTİLACI CİNSLERLE GAYRET

Sofralara gelen deniz eserleri ve balıkların besin zincirini araştıran bir teşebbüs olduklarını belirten Slow Fish Mersin grubunun sözcüsü Ezgi Biçer Uçar’da ”Biz şuanda Türkiye’deki tek Slow Fish grubuyuz. Çalışmalarımızı da 2021 yılı başından itibaren yürütüyoruz. Büsbütün gönüllülük temeline dayanan bir kurum. Bu yıl ise istilacı cinslerle uğraşa odaklanıyoruz.

Bugün uzun dikenli deniz kestanesi dalışı gerçekleştirildi. İlerleyen günlerde aslan balığı üzerine de bir dalış etkinliğimiz olacak. Münasebetiyle biz insanların bunu tüketmesini sağlayarak bu istilacı çeşitlerle gayret etmeyi planlıyoruz” tabirlerini kullandı.

095404837 4b93473f 74ed 4dd5 9c49 e0e63e5a0edf44497019

Bulundukları alan ağır bir halde istilacı çeşit olan deniz kestanesinin geldiğine değinen Biyoloji öğretmeni ve Dalış Eğitmeni Ertuğrul Çete, ”Her dalış yaptığımızda çok ağır bir halinde görüyoruz, ziyanlarını bizde yaşıyoruz. Bütün dünyada bu yeniliyor. Biz de bunu katmalıyız aslında, ne yapabiliriz, bunu sofralarımıza alırsak bir nevi tedbir almış olabiliriz. Bu nedenle herkese deniz kestanelerini tüketin. Böylelikle bir nevi deniz kestanelerinin süratli üremelerini durdurmuş olacağız” halinde konuştu.