Kaynağı belirsiz para girişinde 6 ayda 17,5 milyar dolarlık rekor

kaynagi belirsiz para girisinde 6 ayda 175 milyar dolarlik rekor ZAOaCVCb

shutterstock 664762174 16 9 1660204176

2022’nin birinci 6 ayında Türkiye’ye 17,5 milyar dolarlık kaynağı meçhul para girişi oldu. Bu sayı rekor olarak kayıtlara geçti.

2021 yılının birinci yarısında 13,3 milyar dolar olan cari açık 2022’nin birebir periyodunda 32,4 milyar dolarla tarihteki en yüksek ikinci düzeye ulaşırken, kaynağı belgisiz para girişindeki rekor dikkat çekti.

Merkez Bankası’nın (TCMB) bugün açıkladığı datalara nazaran, kaynağı meçhul para giriş ve çıkışlarını gösteren ‘net kusur ve noksan’ kaleminde haziranda 4 milyar dolarlık yüksek giriş kaydedildi.

Böylece 2022’nin birinci altı ayındaki kaynağı bilinmeyen para girişleri toplamda 17,5 milyar dolara ulaştı. Bu sayı, 6 aylık bazda rekor olarak kayıtlara geçti.  Geçen yılın birinci altı ayında kaynağı bilinmeyen girişler 6,8 milyar dolar olmuştu.

Yıllık bazda net kusur noksan kaleminde giriş rekoru, 22,7 milyar dolarla 2018 yılında görülmüştü. 2017’de ise 8,8 milyar dolarla en yüksek çıkış kaydedilmişti.

AÇIKLAR REZERV VE NET KUSUR NOKSANLA KAPATILDI

Haziranda 3,5 milyar dolarlık cari açık ve finas hesabındaki 2,5 milyar dolarlık çıkış 4 milyar dolarlık net yanılgı ve noksan girişi ve 2 milyar dolarlık rezervle finanse edildi.

İlk 6 aydaki 32,4 milyar dolarlık açık ise 2,6 milyar dolarlık finans hesabı girişi, 17,5 milyar dolarlık net yanılgı ve noksan girişi ve 12,3 milyar dolarlık rezervle finans edildi.

NEDENİ NE?

TCMB metinlerinde ‘net yanılgı noksan’ kalemi için “Verilerin değişik kaynaklardan elde edilmesi, değerleme, ölçme ve kayıt vakti farklılıkları yaratmakta; sonuç prestijiyle oluşan farklar Net Yanılgı ve Noksan (NHN) kalemine ‘kalıntı’ formunda yansımaktadır. Bu kalem, finans hesabından, cari süreçler hesabı ve sermaye hesabının çıkarılmasıyla elde edilmektedir” sözleri yer alıyor.

Ödemeler istikrarı istatistikleri ve hasebiyle net kusur ve noksan kalemi de, hem süreksiz nitelikteki bilgilerin vakit içinde mutlaklaşması hem de yeni bir kaynaktan data derlenmeye başlanması nedeniyle geriye dönük olarak güncelleniyor.

İthalat ve ihracattaki gümrük ve banka kayıtlarındaki farklılıkların yanı sıra turizm gelir ve masraflarının izlenebilmesi için yürütülen anket çalışmaları sonucunda hesaplanan gelir yahut sarfiyat, bankaların döviz varlıklarına artış yahut azalış olarak yansımamışsa, ortadaki fark ‘net yanılgı noksan’ kalemine yansıtılıyor.

Yastık altında saklanan para ve pahalı metallerin sisteme giriş ve çıkışları da kaynağı meçhul giriş ve çıkışlar olarak kayda geçiyor.

Sermaye girişlerinin zayıfladığı, TL’de kıymet kayıplarının yaşandığı, vergi ve varlık barışı olduğu periyotlarda yerleşiklerin yurtdışı mevduat kaynaklı sermaye hareketlerinin artması da net kusur ve noksan kaleminde sayıları artırıyor.

Türkiye’de yerleşik bireylerin yurtdışı mevduat datalarının kapsanmasındaki eksiklikler ve Türk sahipli yabancı bayraklı gemiler ve navlun dataları de net kusur ve noksan kaleminde tesirli oluyor.