İngiltere: Kuzey İrlanda Protokolü sürdürülebilir değil

ingiltere kuzey irlanda protokolu surdurulebilir degil hvhC3WSd

151123

Başbakanlık Ofisi 10 Numara’dan yapılan açıklamada, İngiltere Başbakanı Boris Johnson‘ın, İrlandalı mevkidaşıyla bu sabah telefon görüşmesi yaptığı belirtildi.

Görüşmede, iki başkanın de Kuzey İrlanda’daki seçimlerin akabinde hem meclis hem de yürütme organının mümkün olan en kısa müddette restore edilmesinin hayati ehemmiyet taşıdığını belirttiği tabir edildi.

Johnson: Durum artık çok önemli

Açıklamada, Johnson’ın, İngiliz hükümetinin dün birinci angajman sonrası taraflarla yakın temas halinde kalacağını aktardığı vurgulanarak, şunlar kaydedildi:

“Başbakan Johnson, (Birleşik Krallık’ın kesimi olan Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti ortasındaki ticareti düzenleyen) Kuzey İrlanda Protokolü’yle ilgili durumun artık çok önemli olduğunu açıkça belirtti. Belfast Muahedesi’nin (Hayırlı Cuma) istikrarı sarsıldı ve son seçimler, protokolün mevcut haliyle sürdürülebilir olmadığını daha da gösterdi. İngiliz hükümetinin, mal hareketi ve yönetişimle ilgili kısımlar dahil protokolü düzeltmek için aylarca tekrarlanan eforlarına karşın Avrupa Komitesi, alandaki ekonomik ve siyasi bozulmanın ele alınmasına yardımcı olmak için gerekli adımları atmamıştı.”

Açıklamada, Johnson’ın, tahlil bulunamaması halinde İngiliz hükümetinin, Kuzey İrlanda’da barışı ve siyasi istikrarı korumak için harekete geçeceğini yinelediği vurgulandı.

İrlanda: Tek taraflı rastgele bir aksiyondan kaçınılmalı

İrlanda Başbakanı Micheal Martin

Martin, “Kuzey İrlanda Protokolü’nde, AB ve İngiltere tartışmaları ağırlaştırma muhtaçlığı ve tek taraflı rastgele bir aksiyondan kaçınmanın gerekliliğini vurguladım” tabirini kullandı.

Kuzey İrlanda’daki seçimleri Sinn Fein kazandı

Kuzey İrlanda’da geçen hafta yapılan parlamento seçimlerini, İngiltere’den ayrılıp İrlanda Cumhuriyeti ile birleşmeyi savunan Sinn Fein kazanmıştı.

İrlanda Cumhuriyet Ordusu’nun (İRA) siyasi kanadı olduğu bedellendirilen Sinn Fein, parlamentoda 27 sandalyeye elde ederken, aykırı görüşteki Demokratik Birlik Partisi (DUP) 24’te kalmıştı.

Bu sonuçla bölgenin 100 yıllık tarihinde birinci sefer İrlanda milliyetçisi bir parti, seçimde birinci sırayı alarak Başbakan çıkarma talihini elde etti. Lakin Kuzey İrlanda’ya özel yetki paylaşımı muahedesine nazaran, birinci ve ikinci partilerin bölgeyi birlikte yönetmesi gerekiyor.

DUP, Sinn Fein’in Kuzey İrlanda’daki önderi Michelle O’Neill‘in başbakan olması durumunda başbakan yardımcılığı için rastgele bir isim önermeyeceğini bildirdi. Bu türlü bir durumda bölgede rastgele bir hükümet kurulması mümkün olmayacak.

İki tarafın, Brexit’in modülü olan ve bölgeyi Birleşik Krallık’ın geri kalanından farklı olarak AB ile Gümrük Birliği içinde tutan Kuzey İrlanda Protokolü konusundaki görüş ayrılıkları da dikkate alındığında muhtemel bir idare krizinin, daha derin uyuşmazlıklara yol açmasından kaygı ediliyor.

DUP, protokolde değerli değişiklikler olmadıkça, Kuzey İrlanda’da yeni bir hükümetin kurulmasına müsaade vermeyeceğini açıkladı.

Tartışmalı Kuzey İrlanda Protokolü

Brexit muahedesinin bir modülü olan Kuzey İrlanda Protokolü, Birleşik Krallık’ın modülü olan Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti ortasındaki ticareti düzenliyor.

Protokole nazaran, Brexit’e karşın Kuzey İrlanda, AB’nin gümrük birliği kurallarına tabi olmaya devam ediyor. Birleşik Krallık’ın geri kalanıyla ticareti ise Kuzey İrlanda limanlarında gümrüğe tabi tutuluyor.

Katolik ayrılıkçılar ile İngiltere’yle birlik yanlısı Protestanlar ortasındaki savaşı sona erdiren Belfast Muahedesi (Hayırlı Cuma Anlaşması) gereği, denetimlerin yapılabildiği fiziki bir kara sonu oluşturulamıyor. Bu yüzden denetimlerin fakat denizde yapılması kararlaştırılsa da uygulanmasında problemler yaşanıyor.

İngiltere, ülkenin toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini savunduğu protokolün geniş ölçüde değiştirilmesini istiyor.

AB ise protokolün değiştirilmesine sıcak bakmıyor.