IEA Başkanı Birol’dan enerji krizine ilişkin ‘olağanüstü önlem’ çağrısı

iea baskani biroldan enerji krizine iliskin olaganustu onlem cagrisi Q1gFCfs1

1656326825667 thumbs b c 336 cfdc 37 dd 759844 dc 7 b 273 c 1949307

Uluslararası Güç Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, güç bölümünde Rusya’nın petrol ve gaz ihracatından kaynaklanan açığın telafi edilmesi için kıymetli adımlar atılması gerektiğini belirterek, “Enerji piyasalarında şu anda olağan dışı bir durum var, bu durum da olağan dışı önlemler almayı gerektiriyor.” dedi.

Birol, G7 tepesi öncesi AA muhabirine yaptığı açıklamada, dünyayı tesiri altına alan güç krizine karşı acil ve değerli önlemler alınması gerektiğini söyledi.

Gelecek 6 ayın dünya iktisadı için son derece güçlü geçebileceğini söz eden Birol, bu süreçte petrol ve doğal gaz fiyatlarının “yüksek ve oynak” kalabileceğini ve bu durumun enflasyonda süratli artışa ve global resesyona yol açabileceğini anlattı.

Birol, Rusya’nın Avrupa’ya doğalgaz sevkiyatını kısması yahut büsbütün kesmesi ihtimaline karşı acil aksiyon planı oluşturulması gerektiğini vurgulayarak, “Bu acil aksiyon planı, sanayi ve konutlarda yapılacak kısıtlamaların hangi plan dahilinde olacağını ve bunun ekonomik hayata olumsuz tesirlerinin nasıl en aza indirileceğini içermeli.” diye konuştu.

“Üreticilerin ellerindeki tüm doğalgazı piyasaya sürülmesi gerekiyor”

Sektörü rahatlatmak için kısa vadede atılabilecek birkaç değerli adım olduğunu lisana getiren Birol, şunları kaydetti:

Petrol ve doğalgaz üreticilerinin ellerinde olup da piyasaya sürmedikleri petrol ve doğalgazı gecikmeden piyasaya sürmeleri ve piyasanın stabil hale gelmesi için katkıda bulunmaları gerekiyor, bilhassa Orta Doğu’daki büyük petrol üreticileri. İkincisi, tüketim alanında planlanmış kimi önlemler almak gerekecek. Konutlardaki termostatı kış aylarında 1-2 derece düşürmek yahut otomobillerin her iki günde bir trafiğe çıkması üzere pratik tedbirler olabilir. Bir öteki adım da kapanması planlanan nükleer santrallerin kapanmasını ötelemek olabilir.

Bir yandan mevcut üreticilerin petrol ve gaz üretimini artırıp arza katkı yapması başka yandan da talebi düşürmek için tedbirler alınması gerekiyor. Bu önlemleri almadan Rusya üzere dünyanın en büyük petrol ve doğal gaz ihracatçısı olan bir ülkenin ihracatındaki önemli düşüşleri telafi etmek mümkün değil. Güç piyasalarında olağan dışı bir durum var şu anda, bu durum da olağan dışı önlemler almayı gerektiriyor.”

“Bazı ülke ve şirketler krizi fırsat bilip fosil yatırımları artırma planı yapıyor”

Tüm dünyada tesirini hissettiren “küresel güç krizine” karşı atılacak adımların iklim krizini daha da kötüleştirmemesi gerektiğini belirten Birol, şöyle devam etti:

Bazı ülke ve şirketler krizi fırsat bilip fosil yatırımları artırma planı yapıyor. Bu yatırımların iki riski var. Birinci risk, bu fosil yakıt yatırımlarına bugün başlasanız birinci üretim en erken 5-10 yıl sonra piyasaya gelecek. O vakit içinde petrol yahut kömüre yönelik talep artışı olacağını düşünmek bu ülke ve şirketler için optimist ve riskli bir varsayım. Zira teknolojik gelişmeler, ülkelerin aldığı ve alacağı kararlar fosil yakıtlara olan talebi azaltacak. İkincisi de iklim riski. Bu projeler hayata geçerse dünyanın 2050’de sıfır emisyon amacına ulaşması çabucak hemen imkansız hale gelecek. Bu bakımdan benim üzerinde durmak istediğim husus, bu krize yanıt verirken öbür bir krizi derinleştirmemek.”

Birol, birçok ülkenin şu anda güç güvenliğini sağlamak için kömürü bir tahlil olarak gördüğünü söyledi.

IEA’nın son çalışmasına nazaran, kömür yatırımlarının dünyada yüzde 10 arttığını söz eden Birol, “Herkes kömüre ilginin azalacağını bekler ve umarken, burada artış görüyoruz. Bunun da nedeni güç arz güvenliğine kömürün tahlil olacağı niyeti. Bence bunu iki biçimde düşünmek lazım. Şu anda acil olarak savaş hali diyebileceğimiz bir durumda mevcut kömür santrallerinin birkaç aylık mühlet için kullanılması mantıklı ve mazur görülebilecek bir hareket lakin uzun periyotlu kömür yatırımları yapılması iş ve karlılığın yanı sıra iklim açısından riskli.” değerlendirmesinde bulundu.(AA)