Finlandiya huzursuzluğu mu seçecek?

finlandiya huzursuzlugu mu sececek 6rV5B3EX

154724

Rusya’nın Finlandiya’nın Nato’ya iştirakine gösterdiği reaksiyonda haklı olduğunu söylemek çok da kolay değil şu ortamda. Münasebeti ne olursa olsun Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmasına karşı olan, Vladimir Putin’i, Çarlık hasretçisi bir sağcı olarak gören biri olmama karşın ne kadar sıkıntı olursa olsun söylemek zorundayım: Putin reaksiyonunda haklı. Fakat neden haklı olduğu öteki bir yazının konusu olsun.

NATO’ya üyelik müracaatına hazırlanan Finlandiya’nın başına bela açacağı kesin. Rusya’nın saldıracak oluşundan falan kelam etmiyorum, o da pekala mümkün lakin NATO üyeliği bu denli yıllık huzurunu bozacak. Tamam, Finlandiya Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) yıkıldığı 1991’de, bu ülkeyle Karşılıklı Yardım-İşbirliği Anlaşması’nı sonlandırarak tercihini AB’den yana yapmış bir ülke. 1995’ten bu yana kendisini Avrupa’nın bir modülü olarak gören Finlandiya Rusya ile 1300 km’lik ortak bir sonu paylaşıyor. 1939’da SSCB ile savaşa girmiş, topraklarının bir kısmını kaybetmekle bir arada bağımsızlığını koruyabilmişti. Bunun dışında bugüne kadar rastgele bir askeri ittifaka katılma gereksinimi duymamıştı Finlandiya. Zira Rusya’dan bir tehdit geldiğini/gelebileceğini düşünmemişti. Düşünmemekte de haklıydı zira sahiden Rusya kaynaklı bir tehlike hiç bir vakit kelam konusu olmamıştı.

Ukrayna savaşı tesirli oldu

Buna karşın son vakitlerde NATO tatbikatlarında yer alan, ordusundaki silahları da NATO ile uyumlu olan Finlandiya’nın NATO’ya katılma isteği bilhassa Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısından sonra depreşti, buna kuşku yok. Bu çok anlaşılabilir bir durum. Yakınlarda yapılan kamuoyu yoklamalarında halkın yüzde 65’inin NATO’ya katılmaktan, yüzde 22’sinin de mevcut statükoda kalmaktan yana olduğu görüldü. Demek ki üyelik yakında katılaşacak.

Birebir vakitte nükleer bir ittifak olan NATO’nun önleyici bir güç oluşu ABD’nin askeri yetenekleri ile nükleer caydırıcılığa dayanıyor, malum. NATO 1995’te ittifaka katılacak yeni üyelerin savaşları önlemede nükleer silahların rolünü desteklemeleri gerektiğini açıklamıştı. Yani Finlandiya son derece barışçı bir ülke olmasına karşın üyelikle birlikte NATO’nun nükleer silah kullanma siyasetini kabul etmiş olacak. NATO Nükleer Silahların Yasaklanması Anlaşması’na da karşı bilindiği üzere. Nükleer silahlara sahip olmayı hak olarak kabul ediyor (İran ya da K.Kore kelam konusu olduğunda bu hakkı tanımıyor tabii). Finlandiya katıldığında bu nükleer caydırıcılık “konsepti”nin de bir modülü olacak. Bugüne kadarki tarafsız tavrının sağladığı huzuru kaybetmesine paha mi bu üyelik, hakikaten anlamak güç.

NATO tehdittir

Hem ABD’ye hem de Rusya’ya ilişkin 13 binden fazla nükleer savaş başlığı var. 20 dakika içinde fırlatılabilecek durumda bunlar üstelik. Tarafların hepsinin yok olması manasına geleceği için nükleer silaha başvurulmayacağı kuvvetle muhtemel ancak kazayla ateşlenmeyeceğini kim söyleyebilir? Yanlış anlamayla da bir nükleer savaş başlayabilir. Sovyet Yarbay Stanislav Petrov, 1983’de radarda ABD’den nükleer füzelerin geldiğini gördüğünde, bunun gerçek olmayacağını düşünüp, düğmeye basması gerekirken, her şeyi göze alıp beklemeseydi nükleer felaketi yaşayacaktık. Petrov haklı çıkmıştı, otomatik sistem bulutlardan yansıyan güneş ışınlarını füze üzere algılamıştı meğer. Bu ya da gibisi bir kaza her an yaşanabilir. Meczup, ruh hastası bir başkanın de savaşı başlatma mümkünlüğü her vakit var. Bir NATO ülkesi olduğunda tüm bu riskleri de üstlenmiş olacak Finlandiya. Artık bu durumda NATO’nun nükleer silahları ile caydırıcılığı, Finlandiya için güvenlik garantisinden çok “tehdit” manasına gelir.

Nükleer silahlar girecek

Bakın, Rusya tarafından rastgele bir tehdit almayan Finlandiya, (yanı sıra) İsveç ABD ile NATO’nun baskısıyla Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması’nı (TPNW) imzalamadı hiç bir vakit. Üyesi değilken bile Finlandiya bunu tehditle yapmak zorunda bırakıldı. NATO üyesi olduğunda istemediği rastgele bir karara itiraz etme bahtı da olmayacak. Finlandiya güvenlik kanunları ülke topraklarında nükleer silahları yasaklıyor. NATO’ya katıldığında bu yasağı sürdürebilecek mi? Hiç bir yabancı askeri üssün olmadığı ülkede üye olması halinde çok sayıda NATO askeri üssü olacak. Bir savaş arenası olmayı kabul etmek değil midir bu?

Bunların yanı sıra, 1939’dan bu yana sorun yaşamadığı Rusya’nın burnunun tabanında saldırgan NATO’nun, onun nükleer güçleriyle de donanmış bir üyesi olacak Finlandiya. Bunun, tam 35 yıldır NATO’nun genişlemesinin sorun yaratacağını söyleyen Rusya’ya açık bir tehdit olduğu ortada. Hem NATO’nun güvenlik vaadi ile yaratacağı risklerle karşılaşacak hem de üyelikle bir arada Rusya’nın “düşman devlet” tarifi içine girmiş olacak.

Durup dururken huzursuzluğu seçmek bu türlü bir şey demek ki…