Ertuğrul Özkök: Neoklasik şehadet düşüncesinden epistemolojik bir “keşke” kopuşu

ertugrul ozkok neoklasik sehadet dusuncesinden epistemolojik bir keske kopusu K66cBacJ

1664795806526 soylu

Ertuğrul Özkök, eşinin ismine gönderme yapan “Tansu’ya Mektuplar” başlığı altında yazdığı ve “newsletter” olarak paylaştığı yazılarında bugün, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun şehit polis Mustafa Çalışgan’ın cenazesinde sarf ettiği “Şehitliği keşke Allah bize nasip etse, benim duam odur.” kelamları yorumladı. Özkök, “Bu cümleyi İçişleri Bakanı, siyasetçiler, bu çocukları şehadete götüren savaşları önleyemeyen büyükler, hepimiz, bizim kuşaklar kullanırsa, itirazım olur.” fikrini lisana getirdi.

Özkök’ün “Neoklasik şehadet niyetinden epistemolojik bir “keşke” kopuşu” başlıklı yazısı şöyle: 

Neoklasik şehadet fikrinden epistemolojik bir “keşke” kopuşu

“Keşke ben de şehit olsam…”

Hem cümlenin kendisi, hem de söyleyen beni çok düşündürdü.

Hem de çok düşündürdü.

Çünkü söyleyen kişi İçişleri Bakanımız Süleyman Soylu.

Şehit polis Mustafa Çalışgan’ın Tokat’ta yaşayan ailesine taziye ziyareti sırasında söylemiş bunu…

Tabii ki acılı bir şehit meskeninde insanın rahatlıkla söyleyebileceği bir cümle bu.

 

***

Cümle şöyle olsa hiç takılmaz bu yazıyı yazmazdım.

“Bu vatan için elbette hepimiz şehit olmayı göze almalıyız…”

Veya şöyle;

“Gerektiğinde vatan için hepimiz şehit oluruz…”

Ancak bu cümlede bir söz var ki, onun üzerine biraz düşünmemiz lazım.

O söz de şu:

“Keşke…”

***

“Keşke” dilek  ve hedef tabir eden bir sözdür.

Müslüman ailede doğmuş bir insan olarak şöyle düşünürüm:

Allah bize bu hayatı yaşamak için vermiştir.

Dileğimiz bu hayatı hoş ve huzurlu yaşamak olmalı.

Bunun için de barış içinde bir dünyamız olmalı.   

O nedenle Allah’ın  verdiği şu hayatta dilek ve isteğimiz “şehit olmak” değil hoş yaşamak olmalı…

Hele hele hayatlarının şimdi başına olan çocuklarımız için dilememiz gereken şey de bu olmalı diye düşünüyorum.

*** 

İşte bu nedenle bir adım daha ileri gideceğim.

Diyeceğim ki, rastgele bir insan, hatta bir genç bu ifadeyi kullanabilir.

Ama bu cümleyi İçişleri Bakanı, siyasetçiler, bu çocukları şehadete götüren savaşları önleyemeyen büyükler, hepimiz, bizim nesiller kullanırsa, itirazım olur.

Bizlerin diyeceği şey şu olmalı:

“Keşke hiçbir evladımız, polisimiz, güvenlik görevlimiz şehit olmasa…”

***

Bir taziye ziyaretinde, bütün vatandaşlara da, güvenlik güçlerine de siyasetçilerin söylemesi gereken cümle bu değil midir…

Evet, “keşke” ile tabir edilmesi gereken asıl his işte bu, yani çocuklarımızın ölmemesini, şehit olmamasını dileyen duygudur…

***

Asıl kıymetli olan ise şu…

“Keşke” tümlecini bu manada kullanabilirsek,  bu aynı  zamanda çocuklarımızın, güvenlik görevlilerimizin şehit olmasını önleyecek yeni bir siyasetin da niyet bildirisi haline dönüşebilir…

***

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati siyasi ve ekonomik hayatımıza hepimizi gülümseten bir söz soktu.

“Neoklasik iktisat niyetinden epistemolojik bir kopuş…”

Felsefi manada “epistemolojik kopuş” kıymetli bir kavramdır.

Hadi onun sözü ile konuşalım ve soralım:

“Klasik şehadet niyetinden de epistemolojik bir kopuş” mümkün olamaz mı…

***

Bir sosyolog olarak şunu çok düzgün biliyorum.

Milliyetçiliğin ve dinciliğin yükseldiği periyotlarda, buna bir de sol ulusalcılık eklendiğinde “şehadet” kavramı daha da yüceltilir.

Böyle anlarda “keşke” tümlecini olumlu bir mecraya sokmak güçleşir, hatta imkânsızlaşır.

Böyle anlarda geriye dönmek, tarihe bakmak ve oradan gelen bilgilerle ileriye bakmak en yeterli devadır.

***

İnsanlık ve dinler tarihi tıpkı vakitte “şehadet” his ve fikrinin de tarihidir.

Bu tarih, “Abdülhamid İngiliz büyükelçisini tokatladı  gibi uydurulmuş hurafe ve masallara değil, gerçeklere prestij eder ve bize şu gerçek öyküyü anlatır:

Şehadet, cihad ve savaş sözleri her ne vakit yan yana gelse; birbirinin ayrılmaz tamlamaları haline dönüşse, bu birliktelikten insanoğlunun nasibine daima acılar, ızdıraplar düşmüştür.

Her şehadet diğer şehadetlere, öteki evlat acılarına götürmüştür.

***

O nedenle ben de “keşke” diyorum…

“Keşke” hiçbir evladımız, hiçbir güvenlik görevlimiz şehit olmasa…

Allah bize, uğruna şehit olmayı gerektirmeyecek huzurlu, inançlı barışçı bir vatan nasip etse.

***

Bundan 20 yıl kadar evvel Şiran ilçesinde bir şehit meskenine taziyeye gitmiştim.

O gün orada o anne ve babaların kardeşlerin ıstırabını gördüğümde  işte bunu düşünmüştüm.

Aradan bu denli yıl geçti… Hâlâ birebir fikirdeyim.

Çünkü ortadan geçen 20 yıl bu savaşı bitirememiş, tam tersine İçişleri Bakanı’nı bile  “Keşke ben de şehit olsam” dedirtecek bir noktaya getirmişti.

Ve ne yazık ki “Bu klasik ve neoklasik güvenlikçi siyasetten diğer hiçbir tahlili düşünmediğimiz”;  Bakan  Nebati’nin deyişi ile “epistemolojik bir kopuşu” gerçekleştiremediğimiz için, bir 20 yıl daha bu hüzünlü ‘keşke’leri bu dramatik manasıyla kullanmaya devam edeceğiz.

Ve bundan bizim kuşaklarımız sorumlu…

O nedenle de bu sorumluluğun bedelini şehadet dileği” olarak genç kuşakların üzerine yükleme hakkımız yok.

***

Bizim kuşaklarımız bir şunuunutmamalı…

Bu bu türlü devam ederse bir gün, o ızdırap dolu şehit meskenlerinde o acılı anne ve babalar,  “Ah keşke ben de şehit olsam” cümlesiyle teselli etmeye çalışan bizim jenerasyonumuza, siyasetçilere dönüp; “Madem dileğiniz bu, bırakın öyleyse bu misyonu gidin o kırsallarda siz de göğüs göğüse savaşın…” derler…

Belki o vakit Allah bizim kuşaklarımızın  o “keşke” duasını kabul eder.