Elektronik cihazların geri dönüşümü tükenen değerli metalleri kurtarabilir

elektronik cihazlarin geri donusumu tukenen degerli metalleri kurtarabilir Iq47kbUN

1652167684109 bb chttps www bbc com turkce haberler dunya 61380637

İngiltere’de bulunan Kraliyet Kimya Topluluğu (RSC) uzmanları madencilik faaliyetleriyle elde edilen bedelli metallerin kullanımının sürdürülebilir bir yol olmadığını belirtiyor.

Öte yandan uzmanlar, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali üzere jeopolitik tansiyonların de bu metallerin fiyatlarında önemli artışa neden olduğunu aktarıyor, son periyotta piyasalarda yaşanan belirsizliklerin tedarik zincirlerini etkilediğini söylüyor.

2021’den bu yana pil üretiminde değerli bir gereç olan lityumun fiyatında neredeyse yüzde 500’lük artış kaydedilirken, elektrikli araç pillerinde kullanılan nikel üzere başka metallerin de fiyatı yükseldi.

Uzmanlar, kimi metallerin ise büsbütün tükenmek üzere olduğunu söylüyor.

RSC Lideri Profesör Tom Welton, teknolojik aygıt tüketim alışkanlıklarımızın etrafa çok önemli hasar verdiğini belirtiyor.

Welton, “Bu sürdürülebilir bir alışkanlık değil ve gereksinim duyduğumuz hammaddelerin neredeyse tamamını tüketmiş durumdayız” diyor.

Akıllı telefonlarda kullanılan ve önümüzdeki yüz yıl içinde tükenebileceği düşünülen elementler:

Akıllı telefonlarda yaklaşık 30 farklı kimyasal element kullanılıyor. Bunların birtakımı öbür teknolojilerde de kullanılıyor. Bir kısmı ise dünyada tükenmek üzere

Galyum: Tıbbi termometrelerde, LED ışıklarda, güneş panellerinde ve teleskoplarda kullanılıyor. Kanser tedbire özelliği olabileceği düşünülüyor

Arsenik: Havai fişeklerde kullanılıyor ve tıpkı vakitte ahşap esirgeyici özelliği bulunuyor

Gümüş: Aynalarda, gün ışığında kararan gözlük lenslerinde, antibakteriyel giysilerde ve dokunmatik ekranlara uyumlu eldivenlerde kullanılıyor

İndiyum: Transistörlerde, mikroçiplerde, yangın söndürme sistemlerinde ve güneş panellerinde kullanılıyor

İtriyum: Beyaz LED ışıklarda ve kamera lenslerinde, tıpkı vakitte kimi kanser cinslerinin tedavisinde kullanılıyor

Tantal: Cerrahi implantlarda, neon ışıklarda, türbin kanatlarında, süpersonik uçaklar için burun kapaklarında ve işitme aygıtlarında kullanılıyor

115749433 gettyimages 1257188511Lityum pillerin kullanımının artacağı kestirim ediliyor

Sürdürülebilir üretim ve geri dönüşüm

Her yıl dünyada üretilen elektronik aygıtlardan elde edilen atık ölçüsü yaklaşık 2 milyon ton bedelinde artıyor. Lakin bunun yüzde 20’sinden azı toplanıp geri dönüştürülüyor.

Profesör Welton, “Hükümetlerin geri dönüşüm modellerini tekrar yapılandırmasına, teknoloji şirketlerinin ise sürdürülebilir üretime ağırlaşmasına gereksinimimiz var” diyor.

RSC’nin araştırması, tüketicilerin de daha sürdürülebilir teknolojileri tercih ettiklerini gösteriyor.

10 ülkede 10 bin kişi ile yapılan bir anketin sonuçları, insanların yüzde 60’ının sürdürülebilir alternatifleri olduğu takdirde halihazırda kullandıkları teknoloji markalarından vazgeçeceğini saptıyor.

Öbür taraftan ankete katılanlar, artık çalışmayan elektronik aygıtları ile ne yapacaklarını bilmediklerini, geri dönüştürülmeden atıldığı durumda bu aygıtların etrafa olumsuz tesirlerinden tasa ettiklerini söz ediyor.

İştirakçilerin büyük kısmı ise geri dönüşüm usullerinin güvenilirliğinden kuşku ettiklerini söylüyor.

110906150 gettyimages 668436606

Madencilik yerine döngüsel iktisat

RSC uzmanları, büyük çoğunluğumuzun eski telefon ve bilgisayarlarımızı konutumuzun bir köşesinde tutarak fark etmeden konutlarımızda pahalı metaller biriktirdiğini bildiriyor.

Uzmanlar, üreticilerin ve satıcıların bu bahiste değerli rol oynadığını ve yaratıcı tahliller uygulayabileceğini tabir ediyor.

Buna örnek olarak insanların eski elektronik aygıtlarını aldıkları dükkanlara iade edebilmeleri ve geri dönüşüm garantisi alabilmeleri gösteriliyor.

RSC’den Elizabeth Ratcliffe, “Tedarik zincirlerindeki belirsizlikler, bu tıp materyallerde madencilik tekniklerinden çok döngüsel iktisada muhtaçlığımız olduğunu öne çıkarıyor” diyor.

Ratcliffe, “Daha az tüketmemiz, tekrar kullanmamız ve geri dönüştürmemiz gerekiyor. Bunu mümkün kılmak için de toplumun her modülünün birlikte çalışması gerekiyor” diyor.