Araba Lastiklerinde Neden Beyaz Renk Kullanılırdı?

araba lastiklerinde neden beyaz renk kullanilirdi Qagh4MJr

araba lastikler neden siyah beyaz yapilirdi 1659187861

Özellikle mafya kültürünün yaygın olduğu eski vakitleri anlatan sinemalarda epeyce cazibeli görünen klasik otomobiller bulunuyor. Kelam konusu sinemalar mafya etrafında dönse de bu otomobillerin güzelliğinden en az bir defa bahsedildiğini görürüz. Bugüne baktığımızda da aslında pek bir şey değişmiyor. Hâlâ çok sayıda kişinin hayallerini süsleyen klasik modeller bulunuyor.

Burada elbette en büyük rolü oynayan kısım görünüşleri. Uzun bir yapıda olan bu araçlar, estetik dokunuşlardan geçip alımlı renklerle satışa sunuluyordu. Kısa mühlet içinde beyaz lastikler pazara girince de her zamankinden daha alımlı hâle geldiler. Pekala lastiklerin beyazla başlayan serüveni nasıl oldu da günümüzdeki siyah renge ulaştı? Gelin birlikte bakalım.

Bildiğimiz biçimde olan birinci otomobillerin üretildiği vakte gidiyoruz:

1900’lerin başı olarak kabaca belirleyebileceğimiz bu periyotlarda araba bölümü daha emekleme periyodunda bile değildi doğrusu. Onun yerine yeni doğdu diyebiliriz. Araçların menzili azdı ve rahat değillerdi. Bilhassa de (sadece ülkemizde değil, her yerde) yolların durumu, kesimlerin çabuk aşınmasına sebep oluyordu.

Bu devirde lastiklerde ise kauçuk kullanılıyordu:

Başlarda bir müddet kauçuk karışımıyla ilerlendi. Ancak bahsettiğimiz yollar sebebiyle bu lastikler süratli biçimde ziyan görüyordu. 

Bu yüzden de çok geçmeden, sağlamlığı artırmak ismine lastik karışımının içine çinko oksit katıldı. 

e4edeac451e818eee16788f4402b0de5deda061b

Bu husus beyaz renkli olunca da lastiklerde sinemalardan alışık olduğumuz parlak beyaz rengi ortaya çıktı. Bu hususun eklenmesiyle birlikte yol tutuşu artmış oldu. Durum böylelikle evvelki sade kauçukta olduğundan daha uygun hâle geldi. Ama bununla birlikte lastikler tamamen parlak beyaz olmuştu.

Elbette meselemiz bu değil. Asıl sorun çinko oksit karışımlı lastiklerin pek de uzun ömürlü olmaması:

3b23239dd91abb9e845eab66204cf7ba0bd0630b

Bu sebeple de insanları daima masrafa sokan bu lastiklerden kurtulmak için yeni bir yol bulmak gerekiyordu.

Aranan kan, ‘karbon siyahındaymış’

1910’lu yıllarda B.F. Goodrich tarafından lastik karışımına katılan bu husus, lastiği güçlendirmiş ve kullanım ömrünü uzatmıştı. Birebir vakitte lastiklerdeki ısı birikiminin denetim altına alınması da bu unsurla sağlandı. Ancak bununla birlikte lastikler siyaha döndü (yani büyük kısmı).

Lastiklerin yere temas eden kısmı siyah kalırken yanları beyaz bıraktılar: Biçim olsun diye değil (en azından başta)

Lastiklerin kullanımını daha verimli hâle getirmek için yapılan bu hesaplı atak, 1900’lü yılların ortalarına kadar devam ettirildi. O denli ki lastiklerin artık daha uzun ömürlü olması bir yana, araca estetik bir görünüm kazandırdığı da biliniyordu. Lakin keşke her şey görünüşte kalmasaydı.

İyi de her şey hoş giderken ne oldu bu kenarları beyaz lastiklere?

9a84bdc2761b7c6041e07f68a244390afe23aa83

  • Zamanla beyaz alanlar üstteki Corvette üzerinde görebileceğiniz üzere inceldi

1900’lü yıllar, neredeyse her ülke için sıkıntı geçmişti. Savaşlar, kıtlıklar, krizler ve daha kaçları insanlara farklı devirlerde farklı zorluklar yaşattı. Fiyatların artmasıyla birlikte bu lastiklerin büyüsü de kaybolmaya başladı. Zira daima bakım yapmak gerekiyordu, fiyatları artmıştı ve bu üzere farklı sebepler yüzünden artık yalnızca Cadillac üzere lüks araba üreticilerinde görülmeye başladılar.

Hem üretici hem de alıcı için epey pahalılardı ve çabuk kirleniyorlardı:

e06236fd937d35b96ea3abf20695c9177e2e0e8d

Bunun yanında lastiklerin uzun ve sancılı bir üretim süreci vardı. Üretiminde vakit zaman yanlışlar olduğunda ise araba üreticileri bu lastikleri kabul etmiyor ve lastik üreticileri de ziyan ediyordu.

Başta maliyet olmak üzere birçok farklı sebep yüzünden alıcıların ilgisi azaldı. Bu sırada tanıdık bir yüz yükselişe geçti:

71dc07d92382d20db549d9529791d291b52490fc

Evet, hepimizin aşina olduğu siyah lastiklerden bahsediyoruz. Beyaz kenarlı lastikler kadar bakım gerektirmeyen ve kirlendiğinde onlar kadar kiri aşikâr etmeyen bu lastiklerin paklığı için özel materyaller gerekmiyordu. Bunlara göre beyaz olanlar için birbirinden farklı paklık materyali edinmek kuraldı.

Yani özetle başta karbon siyahının maliyetinden dolayı siyah lastik sahibi olmak lükstü:

d16417da8edd36d6b6d9ae790a3b7b6575b7733b

Kelsey Tire

Daha sonra da anlattığımız üzere beyaz lastikler öne geçti ve lüks araçların o havalı görünüşlerine katkı sağladılar. Bu sırada yaşanan kıtlıklar ve krizler sebebiyle de siyah lastikler yükselişe geçti.

Günümüzde hâlâ klasik araçlar üzerinde onlarla karşılaşabilirsiniz. Ancak araba üreticileri ellerinde daha sağlam bir formül olmadıkça, sadece hoş göründüğü için (ki o da göreceli) daha dayanıksız bir modele dönmeyecektir. Gelişen teknoloji bize bu hususta hangi kapıları açacak bakalım. Niyetlerinizi yorum kısmında paylaşabilirsiniz.
Kaynaklar: 1, 2, 3