Ankaralı simitçi: Ankara simidi bitme noktasında

ankarali simitci ankara simidi bitme noktasinda muwhIjYs

154208

Ankara’daki simitçiler, artan maliyetlerden sıkıntılı. Şeker, un, yağ üzere temel besin eserlerine gelen artırımların akabinde, son 6 ay içinde simidin fiyatı iki kere artırıldı. Kasım ayında 3 TL’den satılmaya başlanan simit, ramazan ayın ile birlikte 4 TL oldu. Artan maliyetleri 4 TL’nin de karşılamadığını söyleyen esnaf, yetkililerden tahlil bekliyor.

Taban fiyatın 4 bin 253 TL olarak açıklaması ile minimum fiyat ile çalışan bir emekçi, bin 417 simit alabilirken bu sayı son artırımla birlikte bin 63’e düştü. Yani taban fiyatlı, ayda 354 simit kaybetti. Yapılan artırımların yurttaşlar tarafından da reaksiyonla karşılandığını söyleyen esnaf, günlük simit satışının gerilediğini, halkın artık simit alırken evvel fiyatını sorduğunu söyledi.

Artan kira fiyatlarına da dikkat çeken esnaf, simidin ham hususlarına yüzde 300 ila yüzde 700 ortasında artırım yapıldığını, ancak kendilerinin yüzde 40 ile 50 ortasında artırım uygulayabildiklerini belirtti.

Ankara’nın Dikimevi semtinde 18 yıldır simit fırını işleten Murat Bölükbaşoğlu, artan maliyetleri şöyle anlattı:

“18 yıldır durumlar uygundu, bu sene maliyetler yüzde 500 arttı. 400’e aldığımız odun şu an 2,5 milyar (bin TL’yi kastediyor), 60 liraya aldığımız kaşar 105 lira oldu. 130 liraya aldığımız birinci sınıf un 525 TL oldu. Susam (25 kilo) desen, 375 TL’den 1 milyar (bin TL’yi kastediyor) fırladı. Hangi malzemeyi biz alalım? Ankara’da en geç artırımı ben uygulardım, fakat artık çıktığında (zam geldiğinde) uyguladım, o bile kurtarmıyor şu an”

‘Müşteri beddua ediyor’

Simide gelen artırımlar nedeniyle müşterilerin reaksiyonuyla karşılaştıklarını söyleyen Bölükbaşoğlu, “Bir tane alıyor (müşteri), ona da beddua ediyor. Evvelden ‘5 tane, 10 tane ver’ diyordu. Pazar günleri yetiştiremiyorduk. Artık adam iki tane alıyor, ‘Ne kadar’, ‘8 TL’. Geri bırakıp gidiyor. E bu kez da müşteriye ben utanıyorum” dedi.

Müşterilerin nakit yerine kredi kartıyla alışveriş yaptığını, cironun yüzde 80’inin kredi kartıyla yapıldığını söyleyen Bölükbaşoğlu, şöyle devam etti:

“Geçen sene bin 800-2 bin lira elektrik geliyordu, şu an 7 bin lira. Hiçbir şeyim olmamasına karşın 7 bin liranın altında elektrik gelmiyor. Bu ay düzelecek, öbür ay düzelecek diye bekliyoruz. Büyüklerimiz buna bir deva bulsun. Depodaki şekeri bize 950 TL’ye veriyorlar toptancılarda. E 550 TL’ye verecek (TÜRKŞEKER’in esnafa indirimli şeker satmasından bahsediyor), benden 50 tane evrak istiyor. E ben ne anladım bu işten? Küçük esnaf aslında battı. Marketler biz mahvetti. Un alamıyoruz. Aralık’tan beri içerideyiz. Gelsinler hesaplayalım, desinler ki ‘Sen kar ediyorsun’, ben bırakıp gideyim dükkanı”

” ‘Bir çay bir simit 12 TL’ deyince müşteri gidiyor”

Bölükbaşoğlu, maliyetler nedeniyle çalışan sayısını da düşürmek zorunda kaldığını tabir ederek, “Ben hem tezgaha bakıyorum hem fırına bakıyorum, bazen simit pişiriyorum. Kendimiz uğraşıyoruz, o da bir yere kadar. Müşteri geliyor, ‘Bir çay bir simit’ diyor, ‘12 TL’ deyince adam, ’12 TL’ye şey mi olur’, öylece gidiyor. Küçük, 20 gramlık peynir 4 TL. Ben bunu kaçtan satacağım, müşteri kaçtan yiyecek” diye sordu.

‘Bir öğrencinin 1 milyar (bin tl) parasının çıkması lazım’

İktisattaki makus gidişin ve maliyetlerdeki artışın devam etmesi halinde dükkanını devretmeyi düşündüğünü söyleyen Bölükbaşoğlu, “İşçilik yapacağız. Personellik en yeterlisi. Şu an BAĞ-KUR’umuzu ödüyoruz. Onu da vergi borcundan korktuğumuz için ödüyoruz” diyerek vatandaşın bir aylık simit maliyetini şöyle anlattı:

“Sabah, öğlen, akşam simit peynir yediğinde bir öğrenci, 36 liraya kahvaltı yapacak. Aylık da dersen, bir öğrencinin 1 milyar (bin TL’yi kastediyor) parasının çıkması lazım. Taban fiyatlı yiyemez yani. Haftanın bir günü yer, o da lüks oldu. Devlet büyüklerimizden buna bir deva bulmasını istiyoruz, un fiyatlarına. Kaşar 30-40 liraydı geçen sene ya. Geçen sene ücretsiz yaşıyormuşuz. Şu an 105 lira. Adam ‘Al’ diyor, hangi birini ben depolayayım? Neye gücüm yetiyor. Kaşara geçen hafta artırım geldi. Bir simitte susam, un, personellik 4 TL. Bu türlü giderse mesleğimiz ölecek. Bu hafta 60 lira daha una artırım gelecek. Kesekağıdı 4-6 TL ortasındaydı, şu an kilosu 25 TL. Poşetin kilosu geçen sene 9 TL’ydi, şu an 27 TL. Üstünde ‘300 tane’ yazıyor, 185 tane çıktı. Şu an 130-140 bin lira içerideyiz. Gelsinler hesabı yapalım. Devlet büyüklerimize sesleniyoruz, küçük esnafı mağdur etmesinler. Bu türlü giderse Ankara simidi bitme noktasında”

‘4 kişilik taban fiyatlı bir ailenin 4 simit ve çayı 40 TL’

Ankara Simitçiler Pideciler Çörekçiler Esnaf Odası Lideri Savaş Delibaş ise simit esnafı olarak yaklaşık iki yıldır ayakta kalma uğraşı verdiklerini, ham husus fiyatlarına gelen artırımlardan ötürü işlerinin yarı yarıya düştüğünü söyledi.

Delibaş, “Bizim müşteri potansiyelimizin yüzde 80’i, minimum fiyatla çalışanlarımızdır. Bizim taban fiyatla çalışan vatandaşlarımızın şu anda çay-simit hesabının mümkünü yoktur. Bununla dahi çay-simidi yiyemiyorlar. Bundan ötürü da yüzde 50 müşterimizi kaybettik” diyerek dört kişilik bir ailenin simit hesabını şöyle yaptı:

“Dört kişilik, taban fiyatla çalışan bir ailenin dört tane simit aldığını ve çay içtiğini düşünürsek günlük 40 TL yapıyor. Aylıkta bin 600 TL yapıyor. Bunun üstüne kirasını, elektriğini, suyunu koyduktan sonra geçinmesinin mümkünü yok.

Esnafın, vatandaşımızın kaygısı de yüzde 127 tek kalemde gelen elektrik artırımları, yüzde 100’ü geçkin doğal gaz artırımları; artan ek vergilerin, çalışan minimum ücretlinin esnafa yükü. ‘Asgari ücretlinin vergisini devlet karşılasın’ diye bir teklifimiz vardı. Fakat doğal ki bu türlü bir şey kelam konusu dahi olmadı.

‘Ankara’da ben de dahil 1.380 esnaf Bağ-Kur’unu yatıramıyor’

Ankara’da bin 380 esnafımız, ben dahil Ankara Simitçiler Odası Lideri olarak, BAĞ-KUR’umu yatıramıyorum. Onun için de sağlıktan da faydalanamıyorum. Yatıramıyorum ne yapayım. Kendi BAĞ-KUR’unu yatıramayan esnafın, emekçinin SGK’sını yatırabilme üzere bir durumu olur mu? Onun için de durmadan devlete borçlanıyor. Şu an simit esnafı gırtlağa kadar borçta”

‘Biz esnaf olarak satış yaparken utanıyoruz, fakat yöneticiler utanmıyor’

Simidin temel unsurunun ‘un ve susam’ olduğunu söyleyen Delibaş, simidin maliyetini de şöyle açıkladı:

“Un, 2020 yılında 130-140 TL ortasındayken şu an 500 TL’nin üzerinde. Susam fiyatları, 2021 yılında 300-350 TL ortasındayken şu an 875 TL. 2021 yılından 2022 yılına kadar yapılan güç artırımı yüzde 300. Çalışanlar minimum ücretlilere artırım yapıldı. Bu da esnafın cebinden çıktı. 2021 yılında simit fiyatı 2,5 liraydı. Daha sonra 3 TL oldu, artık de 4 TL oldu. Biz yüzde 40-50 ortası artırım yapabildik fakat ham unsurlarımıza yüzde 300’den yüzde 700’e varan artırımlar yapıldı. Bir çalışan, 5 bin lira maaş alıyor fakat 10 bin lira tüketiyor. Nasıl yaşayacak bu vatandaş? Müşteri geliyor. İki tane simit alacakken parası olmuyor, bir tane alıyor. En büyük reaksiyon müşterinin alışveriş yapamamasıdır. Biz esnaf olarak satış yaparken utanıyoruz, fakat yöneticiler utanmıyor”