Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru sayısı 450 bini geçti

anayasa mahkemesine bireysel basvuru sayisi 450 bini gecti

kapak 114258

Anayasa Mahkemesinde kişisel müracaat hakkı uygulamasının 2012’de müracaat sayısı 1342 olarak kayıtlara geçti, sonraki süreçte müracaat sayısında artış görüldü.

Bu sayı 2013’te 9 bin 897, 2014’te 20 bin 578, 2015’te 20 bin 376 oldu. Anayasa Mahkemesine en yüksek müracaat sayısı 80 bin 756 ile 2016’da gerçekleşti. Bu sayı 2017’de yarı yarıya azalarak 40 bin 530 olarak belirlendi. 2018’de ise müracaat sayısı 38 bin 186’ya düştü, 2019’da 42 bin 971 olan ferdi müracaat sayısı 2020’de 40 bin 402, 2021’de 66 bin 121, bu yılın birinci 6 ayında ise 67 bin 395 olarak kayıtlara geçti.

Bugüne kadar ortalarında ünlülerin, siyasetçilerin, emekçilerin ve emeklilerin de olduğu binlerce kişinin çeşitli argümanlarla kişisel müracaat yaptığı Yüksek Mahkeme, bunların 327 binini karara bağladı. Mahkemede karar bekleyen yaklaşık 123 bin ferdi müracaat bulunuyor.

Sonuçlandırılan müracaatlardan yaklaşık 30 bininde ihlal kararı veren Yüksek Mahkemenin bu kararlarının yüzde 70’ini ise “adil yargılanma hakkının ihlali” oluşturdu.

DİKKAT ÇEKEN KARARLAR

Anayasa Mahkemesi, boşanma etabındaki eşi tarafından casus yazılımla telefonundan doküman temin edilen ve açtığı dava sonuçsuz kalan kişinin ferdi müracaatında özel hayata hürmet hakkı kapsamında şahsî bilgilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Kararda, “Derece mahkemelerinin eşlerin birbirlerine karşı özel hayat alanlarının bulunmadığı sonucunu doğuracak mahiyetteki yaklaşımının anayasal teminatlara muhalif olduğu açıktır” denildi.

Yüksek Mahkeme, çalıştığı belediyede isteği dışında öteki üniteye atanan kişinin yaptığı ferdi müracaatta da özel hayata hürmet hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Kamu kurumları tarafından atama ve görevlendirme süreci yapılmasında makul bir takdir alanının bulunduğu söz edilen kararda, bu takdir yetkisinin keyfi halde kullanılmaması gerektiği vurgulandı.

Yaklaşık 4 yıl süren yetki tespitine itiraz talebiyle açılan dava nedeniyle toplu iş mukavelesi görüşmelerinde yer alamayan sendikanın ferdî müracaatında da hak ihlali kararı verildi. Dava süreci nedeniyle çalışanların toplu iş kontratı hakkından faydalanamadığına işaret edilen kararda, 4 yıllık vakit zarfında sendikanın iş yerinde personelleri temsil etme, emekçi sayısını artırarak toplumsal ve finansal kaynaklarını güçlendirme üzere haklarından mahrum bırakıldığı belirtildi.

Özel şirket çalışanının, WhatsApp yazışmalarının şirket yetkilisi tarafından görülmesi üzerine haksız yere işten çıkarıldığına ait yaptığı kişisel müracaatta da özel hayata hürmet ve haberleşme hürriyeti haklarının ihlal edildiğine hükmedildi.

Yüksek Mahkeme, belediye çalışanının parmak izi ile mesai takibinin yapılmasına ait müracaatında da özel hayata hürmet hakkı kapsamında şahsî dataların korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğini kararlaştırdı.

İşe iade davasındaki gerekçeli kararın 1 yıl 2 ay 10 günde yazılması da Anayasa Mahkemesince makul müddette yargılanma hakkının ihlali sayıldı.

CANAN KARATAY, BEKARA MESKEN VERİLMEMESİ VE ÖTEKİ İHLAL KARARLARI

Anayasa Mahkemesi, Batman Hasankeyf’te baraj imali nedeniyle konutların yeni yerleşim alanına taşınması projesinden bekar olduğu gerekçesiyle yararlandırılmayan kişinin kişisel müracaatında da hak ihlali sonucuna vardı. Kararda, kişinin uygar hali nedeniyle ayrımcılık yasağının ihlal edildiği belirtildi.

Bir öteki müracaatta ise tapulu olmasına karşın orman sonları içinde kaldığı gerekçesiyle sahipleri tarafından kullanılamayan toprağa ait yapılan ferdi müracaatta mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verildi.

Çevresel tesir değerlendirmesi yapılmadan yaşadığı sitenin karşısına belediye tarafından balık ve su eserleri toptancı hali yapılmasından şikayet eden kişinin kişisel müracaatında da Yüksek Mahkeme, özel hayata hürmet hakkının ihlal edildiği sonucuna vardı.

Yüksek Mahkemeye ünlü isimlerin de yolu düştü. Prof. Dr. Canan Karatay, televizyon programlarındaki “şeker yükleme testi“ne ait tıbbi içerikli açıklamaları nedeniyle 15 gün süreksiz olarak meslekten alıkoyma cezası verilmesi kararını Anayasa Mahkemesine taşıdı. Karatay’ın müracaatında Anayasa Mahkemesi, tabir özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti.