Ali Nesin’in Matematik Köyü neden bizim de köyümüzdür?

ali nesinin matematik koyu neden bizim de koyumuzdur KzJ54waF

154108

Nesin Vakfı’na bağlı Matematik Köyü, 8 Mayıs gecesi, toplumsal medya hesabından Ali Nesin’e ilişkin bir mektup paylaştı. Mektubun tamamını okumak isteyenler buraya

Mektup özetle, Matematik Köyü’nün İsmailağa Cemaati tarafından taciz edildiğini, artık de Vakfın hesaplarına bloke konulduğunu anlatıyor.

Nesin Vakfı… İsmailağa Cemaati… Tablo buyken muhalif kesitlerin hakim çoğunluğunun Nesin Vakfı’na sahip çıkmasını bekleriz. Ama o denli olmadı. Ali Nesin’in mektubuna sahip çıkanlar olmakla birlikte değerli bir çoğunluk Ali Bey’in geçmişte takındığı (belki de hâlâ devam ettiği) “yetmez lakin evet” halinden dolayı, mektuba lanetler yağdırdı. Nitekim de Ali Nesin’in İslamcılara karşı beslediği olumlu hisler kimi kısımların asabını zorlayabilir. Ama Nesin Vakfı’nın başındaydı işte. Beter olsunlardı, yiyecek ekmek, yatacak yer bulamasınlardı. Zati ne geldiyse başımıza bu “yetmez lakin evetçiler” yüzünden gelmemiş miydi?

Tarih, 2010 referandumunda “Hayır” oyu kullananların haklılığını ortaya koydu. Evet sonucu çıkmasını sağlayanlar Yetmez lakin evetçiler miydi tartışılır fakat yanı başımızda onlar vardı. Bizim mahallenin tipleriydi, kol aralığında onlar vardı.

Ancak bu haklılık hissinin yarattığı gurur, Hayırcı bölümlerin apolitize olmasına da kapı araladı. Zira “Yetmez ancak Evet” hali o kadar haksızdı ki, tarih bu haksızlığı o denli apaçık ortaya koymuştu ki, bu halin ardında yatan tahlil gereğince derinlikli eleştirilemedi. Yetmez lakin evetçilere dönük tenkitler geliştiren aydın kısımların yazdıkları da “Zaten rezil oldular” diye ilgi görmedi. Böylelikle yazılanlar da geniş halk kısımlarına tanıtılamadı. Tamam, hayırcılar haklıydı da yetmez fakat evetçiler nasıl bu kadar yanılmıştı? Ülkenin eli kalem tutan, yazan çizen bir küme entelektüeli, nasıl olurdu da “Erdoğan gerçeğini” göremezdi?

Bu soruların yanıtını verme zahmetine girmedik. Münasebetiyle, Türkiye’de bir kadro aydınların “yetmez lakin evet” haline ait tenkitlerimiz gitgide apolitikleşti. Olsa olsa hainlerdi, dışarıdan fonlanan bir kliğin maşalarıydı. Esasen Atatürkçü de değillerdi, olacak iş miydi? Bunları diyerek onları cehennem kuyumuza gönderdik. O hale geldi ki, yetmez lakin evetçileri ortada sırada hakaretle anmak mahallenin ritüeline dönüştü.

Halbuki, “yetmez ancak evet” halinde beden bulan, İslamcıların iktidara gelişini demokrasiyi güçlendirecek bir gelişme sayan bu tutum evvel anlaşılmayı, akabinde temelli bir eleştiriyi hak ediyor. Hak ediyor sözünün altını çizelim. Aksi halde, gururundan zerre ödün vermeyen hayırcı muhalif kesitler kendi hissesine özeleştiri veremiyorlar.

Bilhassa 1980’den sonra ülkenin içinde düştüğü baskıcı rejim krizi nedeniyle ülkenin aydın bölümleri, Türkiye’nin temel problemlerini tespit etmeye çabaladı. Nasıl bu hale düşülmüştü? Kimisi sorunu emperyalizmle kurulan bağımlılık bağında aradı, kimi kültürel, kimi sınıfsal tahliller geliştirdi. Bir kısım aydın ise “Türkiye’de batı tipi bir demokrasi neden kurumsallaşamıyor” diye sordu. Demokrasisinin neden kurumsallaşmadığına ait derinlemesine karşılıklar aradı. Bu soruya karşılık arayan kümelerden biri de 1980’den sonra Türkiye’de yeni yeni filizlenen liberaller oldu. Tartışmanın ana ekseni şu formda özetlenebilir;

Heyeti tertip ya da müesses nizamın merkezinde seküler azınlık, etrafında ise Müslüman çoğunluk konumlanır. Devletin demokratikleşmesinin önündeki en büyük pürüz de bu konumlanıştır. Zira, azınlığın sistemin merkezinde konumlanması, çoğunluğun ise etrafta zorla tutulması demokratik bir rejimi akamete uğratacaktır. Bu türlü bir dengesizlik, TSK tarafından daima ayar verilmek zorunda kalınan bir demokrasi inşa edecektir. Bu nedenle, batıdaki örneklerine emsal bir “muhafazakar demokrat hükümet” demokrasi ismine desteklenebilir.

Kabaca özetlediğim bu fikir Türkiye’ye 2017’de hayatını kaybeden sosyolog Şerif Mardin tarafından tanıtıldı. 1980’li yıllardan itibaren Mardin’in çizdiği bu “merkez-çevre” tahlilinin pek çok takipçisi oldu. Türkiye’de İslamcı bölümlerin demokrasi üzere kederi olmadığı için, hatta demokrasiyi günü geldiğinde inilmesi gereken bir tren olarak gördükleri için, Şerif Mardin’in takipçileri, 1980’li ve 90’lı yılları İslamcıları uzaktan gözleyerek kıymetlendirdi. Onların aradığı batıda gördüğümüz çeşitten bir muhafazakar demokrasiydi. Bu süreçte bu çevrelerin entelektüel derinliğine Şerif Mardin külliyatı değerli bir referans oluşturdu. (Elbette yalnızca Şerif Mardin değil)

Ama 2002’de iktidara gelen AKP, bu çevrelerle birinci kere sıkı ilgiler kuran ve onlara istek ettikleri muhafazakar demokrat hükümeti vadeden bir çizgi benimsedi. Burada Fettullahçıların bağ ağının da tesirini hiçe saymamak gerekir. Hatta denebilir ki, Fettullahçılar tarafından aldatılabilen tek küme Yetmez Fakat Evetçilerdi. Geri kalan İslamcılar Fettullahçıları yakından tanıyordu. Tıpkı anda etrafta konumlanan başka toplumsal kesitlerden sayılan, Kürtlerle, Alevilerle dialog bu taban üzerine yükseldi.

12 yıl geçti 2010 referandumunun akabinde. 12 yıldır, merkez-çevre tahliline dayanan bakış açısının temelli bir eleştirisini yaygınlaştırmak yerine bu tahlilin sahiplerine hakaretler yağdırıyoruz. Onlara öfkeli olmakta haksız mıyız? Hayır, son derece haklıyız. Ancak bu apolitik haklılık hali, gururlanmamıza, konforlu bir alanın içinde kaybolmamıza neden oluyor.

Bu apolitik gururlu hal, politik derinliğimizi azaltıyor. Sonuçta ne mi oluyor? En çok Atatürk diyen, en çok bayrak, vatan, millet diyen, en çok emperyalizm, bağımsızlık diyen muteber hale geliyor. Bu sözler sıklıkla kullanılıyor ancak Kemalist, cumhuriyetçi çevreler, 90’lı yıllarda katledilen aydınlarına emsal kalibrede entelektüeller çıkaramıyor. Keza Hayırcı sosyalist etraflarda de tam bir buhran hali var. Politik derinliğin yerini ajitasyon alıyor. Kapsamlı tahlillerin yerine sloganlar geçiyor.

Tablo buyken, yetmez lakin evetçiler de temelli bir tenkitle karşılaşmadıkları için özeleştiri verme zahmetine girmiyorlar. Zira “Hayır mahallesinin” hakaretleri, yetmez lakin evetçileri bir ortada tutmaktan öte bir mana taşımıyor. Ortadan 12 yıl geçtikten sonra da “geçmişe mazi derler” hali hakim hale geliyor.

Halbuki bu seslerin ortasında, yetmez ancak evetçilerin merkez-çevre tahliline asıllı tenkitler geliştirenler de var. Beter olsunlar, yatacak yer, yiyecek ekmek bulamasınlar bedduaları ortasında bu türlü yapıtları bulup incelemenin kıymetli olduğunu düşünüyorum. Vakti ve ilgisi olanlar için Tekin Yayınevi’nden çıkan Tolga Gürakar ve Behlül Özkan’ın derlediği “Türkiye’nin Soğuk Savaş Nizamı: Ordu, Sermaye, ABD ve İslamizasyon” kitabını herkese öneririm.

t%C3%BCrkiyenin+so%C4%9Fuk+sava%C5%9F+d%C3%BCzen.jpg? uid=1130000045192627&name=t%C3%BCrkiyenin+so%C4%9Fuk+sava%C5%9F+d%C3%BCzen.jpg&hid=1

Behlül Özkan ve Tolga Gürakar’la 2020’de yaptığım röportajı da buraya bırakıyorum. Bu röportajda benim de katıldığım şu sözleri kullanıyor Behlül Özkan;

“2002’den itibaren bu süreci desteklemiş ve merkez-çevre paradigması üzerinden telaffuz inşa etmiş, sol liberal çevreler, bence bu sürecin sonunun bu türlü olacağını bilmiyorlardı. Telaffuzlarını yanlış ve eksik tahliller üzerine bina ettiler. Türkiye’nin geçmişini ve soğuk savaş periyodunu bilmiyorlardı. Temel kusurun da burası olduğunu düşünüyorum. Makûs niyet aramıyorum açıkçası.”

Bu yazıyı yetmez fakat evetçileri affedelim üzere bir niyetle yazmış değilim. Üstelik af ne demek? Yalnızca “Nesin Vakfı’na sahip çıkalım, Matematik Köyü hepimizin köyüdür” demek istedim.