‘Afazi’ hastalığının erken belirtilerine dikkat!

afazi hastaliginin erken belirtilerine dikkat

kapak 145622

Afazi; konuşmayı, anlamayı, okumayı ya da yazmayı engelleyerek günlük hayatı besbelli halde etkileyebilen hastalıklardan biri olarak biliniyor.

Nöroloji Kısmından Doç. Dr. Özge Arıcı Düz, afazinin ansızın ortaya çıkabileceği üzere yavaş yavaş artarak da ortaya çıkabileceğini aktararak, “Ortaya çıkış biçimleri nedenleri pahalandırmak için de kıymetlidir. Bilhassa inme sonrası apansız ortaya çıkabileceği üzere, bilhassa yavaş nöron yıkımı ile karakterize nörodejeneratif hastalıklar (bunama çeşitleri) üzere hastalıklarda ilerleyici biçimde yavaş yavaş ortaya çıkabilir. İnmeler en sık olarak karşımıza çıkan nedendir fakat bununla birlikte birtakım bunama alt tipleri, beyin tümörleri, multipl skleroz, beyin kanamaları, çocuklarda izlenen gelişim bozuklukları üzere hastalıklar da öbür nedenler ortasında yer alır” değerlendirmesinde bulundu.

Düz, konuşma bozukluklarının toplumda sıklıkla izlenebilen nörolojik yakınmalar olduğunu belirterek, “Genel olarak afazi olarak isimlendirilirler ve pek çok alt tipleri vardır. Söz bulma zahmeti halinde olabileceği üzere hiç söz çıkaramamaya kadar değişen şiddetlerde olabilir” sözlerini kullandı.

“KELİME BULMA ZAHMETİNE DİKKAT”

Bilhassa ilerleyici tip afazilerin birinci devrinde hastaların kısa cümlelerle konuşup, bazen cümleyi tamamlamakta zorlandığını belirten Doç. Dr. Düz, şunları kaydetti:

“Zaman içerisinde sözleri karıştırarak bir sözün yerine öteki bir söz söylerler, bu durumun sıklığı vakit içerisinde giderek artar. Konuşma sırasında daha monoton konuşurlar ve bazen anlamsız sözler kullanabilirler. Yakınmaları arttıkça konuşma karşı taraf tarafından anlaşılmaz hale gelir ve irtibat besbelli zorlaşır. Bireylerin konuştuklarını anlayamaz ve uygun karşılıklar veremezler.

Tanısı sıklıkla klinik muayene ile konur. Lakin afazi tipini belirlemek için detaylı lisan maharet testleri ve ileri nöropsikiatrik değerlendirmeler gerekir. Bununla birlikte nedeni ortaya koyabilmek için beyin görüntüleme tetkikleri (MRG), ya da işlevsel MRG tetkikleri teşhis için başvurulabilecek ileri inceleme teknikleridir.

Tedavide altta yatan hastalığın tedavisi ile birlikte konuşma ve lisan terapisi besbelli katkı sağlayabilir. Lakin tedavi muvaffakiyetini belirleyen faktörler altta yatan hastalığın tipi ve şiddetidir. Bir bireyde konuşma ya da manaya zahmeti, söz bulma zahmeti, okuma ya da yazma problemleri olması halinde muhtemel nedenler açısından kesinlikle tabibe başvurmak gerekir.”

“BUNAMA ALT TİPLERİNDEN BİRİSİDİR”

Düz, afazi varlığında en büyük sorunun hastanın bilişsel etkilenmesine bağlı ortaya çıkan toplumsal özürlülük olduğunu aktararak, şu sözleri kullandı:

“Günlük yaşamsal faaliyetler, mesleksel maharetler besbelli olarak etkilenir. Bruce Willis nedeniyle son periyotta gündeme gelen az fakat kıymetli bir hastalık primer progresif afazi nörodejeneratif hastalık kümesinden ilerleyici bir hastalıktır ve bunama alt tiplerinden birisidir. Afazi en değerli bulgularından biridir. Hastalığın erken periyotlarında dikkatten kaçabilecek halde söz bulma zahmeti ileri devirlerde günlük hayatı etkileyerek konuşmanın ve konuşma içeriğinin ileri derecede yoksullaşması, sonrasında eklenen bilişsel işlevlerdeki öbür etkilenme ile önemli bunama tablosuna neden olabilmektedir.

Medikal tedavilere ek olarak lisan alanında yapılacak rehabilitasyon çalışmalarının da bariz katkı sağladığı bilinmektedir. Tüm mental sıhhatimiz üzere lisan marifetlerimizi de hastalık öncesi korumak en değerli yapılacak esirgeyici sıhhat hizmetlerinden biridir. Bu manadaki teklifler kitap okumak, mümkün olduğunda toplumsal hayata dahil olmak ve sağlıklı beslenmenin sağlanması ve spor yapılmasıdır.”